Historici blikken terug op hun projectweek


Sommige richtingen aan de UGent organiseren (twee)jaarlijks een projectweek. Wat houdt dat eigenlijk in? Voor zij die niet het geluk hebben om deel te nemen, schreven Matteo De Vuyst en Manon Mortier van de vakgroep geschiedenis een verslag over de Verleden Week.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 7/04/2025 – 9:35 door

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Afgelopen week gebeurde er iets vreemds in Gent: stu­den­ten, medew­erk­ers en pro­fes­soren van de oplei­d­ing geschiede­nis leken van de aard­bo­dem verd­we­nen. Geen spoor van hen te beken­nen op de Bland­i­jn of in het UFO. Hun bestem­ming? Het GUM (Gents Uni­ver­siteitsmu­se­um) en de Planten­tu­in, waar ze zich onder­dom­pelden in de ‘Verleden Week’ – hun pro­jectweek. 

Een projectweek voor en door studenten 

Wat kun­nen his­torische kook­boeken, kaarten, man­u­scripten of mon­delinge inter­views ons vertellen over de com­plexe relatie tussen mens en natu­ur? Heel veel, zo bleek. Stu­den­ten, medew­erk­ers en pro­fes­soren uit de oplei­d­ing geschiede­nis bogen zich een week lang over deze vraag in Verleden Week. De pro­jectweek kende in 2019 zijn eerste edi­tie en neemt telkens een actueel the­ma ste­vig onder de loep. Dit jaar stond in het teken van vol­gende vraag: welke stem hebben his­tori­ci in debat­ten over bio­di­ver­siteitsver­lies, kli­maatveran­der­ing en natu­ur­ram­p­en? En hoe kun­nen ze samen­werken met biolo­gen en ecolo­gen?

Dit jaar stond in het teken van vol­gende vraag: welke stem hebben his­tori­ci in debat­ten over bio­di­ver­siteitsver­lies, kli­maatveran­der­ing en natu­ur­ram­p­en?

Een inspirerend programma 

Voor deze vijfde edi­tie mocht­en stu­den­ten kiezen uit maar lief­st twaalf ver­schil­lende ate­liers, elk met een unieke inval­shoek. Zo focuste ‘Geschieden(v)is’ op het lot van de Vlaamse zoet­wa­ter­vis door de eeuwen heen, ter­wi­jl ‘In naam van de natu­ur’ de oor­sprong van fau­na en flo­ra in Gentse straat­na­men onder­zocht. De ate­liers com­bi­neer­den klassieke his­torische meth­o­d­en met inno­vatieve dig­i­tale tech­nieken, zoals het ontwikke­len van een dig­i­tale atlas van de Schelde, waarmee de stu­den­ten veran­derin­gen in de riv­i­er door de tijd heen in kaart bracht­en. 

Pro­fes­sor Thi­js Lam­brecht trapte de week af met een keynote waarin hij his­tori­ci aan­moedigde nieuwe manieren te vin­den om natu­urgeschiede­nis te recon­strueren. Dat is drin­gend nodig. We hebben namelijk geen idee hoe de natu­ur ron­dom ons er vroeger uitzag en hoe de bio­di­ver­siteit erop achteruit­gaat. Over dat fenomeen, beter gek­end als het shift­ing base­line syn­drome, sprak ook bioloog en schri­jver Marc Argeloo don­derda­gavond. In een inspir­erende lez­ing had hij het over de rol van his­tori­ci in het bestri­j­den van ‘natu­u­ram­ne­sie’. Zijn bevlo­gen betoog maak­te nog­maals duidelijk hoe essen­tieel het is om niet alleen de geschiede­nis van de natu­ur te vertellen, maar ook bewust­word­ing te creëren over het belang van natu­urbe­houd voor de toekomst. 

Inspanning en ontspanning 

Naast de inhoudelijke diep­gang was er ook ruimte voor ontspan­ning. Elke mid­dag kon­den de deel­ne­mers zich uitleven tij­dens een ‘natU­URT­JE’ – een korte activiteit om de zin­nen te verzetten. Zo werd er op maandag gevo­geld (lees: vogels gespot) in het Citadel­park, gaf dr. Sander Gov­aerts op dins­dag een lez­ing over hoe de natu­ur er in 2100 zou kun­nen uitzien, en kon­den de sportievelin­gen zich op woens­dag meten in een Kubb-toer­nooi. Don­derdag werd er een yogasessie geor­gan­iseerd, waar­bij de deel­ne­mers even tot rust kon­den komen na drie inten­sieve dagen. 

Woens­da­gavond kon het werk ook al even opz­ij geschoven wor­den dankz­ij een fuif in De Cen­trale

Woens­da­gavond kon het werk ook al even opz­ij geschoven wor­den dankz­ij een fuif in De Cen­trale. Stu­den­ten en pro­fes­soren kon­den er samen los­gaan op de muziek, ver­zorgd door de prof­fen zelf. De sfeer zat er goed in, want de dans­vlo­er was geen moment leeg.

Het hoogtepunt van de week? Het col­lec­tieve toon­mo­ment op vri­jdag, waar elk ate­lier zijn eind­prod­uct pre­sen­teerde. De vari­atie was indruk­wekkend: van bor­d­spellen en edu­catieve pakket­ten tot een vod­cast (video + pod­cast) over de his­torische relatie tussen mens en natu­ur. Hier­mee kwam een einde aan een boeiende en inten­sieve week vol nieuwe inzicht­en en samen­werkin­gen tussen het per­son­eel en de stu­den­ten, en tussen stu­den­ten onder­ling. De Verleden Week bewees opnieuw hoe geschiede­nis niet alleen in boeken leeft, maar ook in de wereld ron­dom ons. Met frisse ideeën en hernieuwde inspi­ratie kijken stu­den­ten, medew­erk­ers en pro­fes­soren alvast uit naar de vol­gende edi­tie.