Oorspronkelijk gepubliceerd op 15/12/2016 – 14:26 door Timme Craeye
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
Veel studenten zouden baat hebben bij acupunctuur, dat is althans wat wij eruit opmaken. De techniek zou namelijk heel wat studiegerelateerde klachten, zoals stress en spanningshoofdpijn, kunnen verlichten. Maar dat verhaal over yin en yang, meridianen, energiebanen en varianten, bent u daarvan op de hoogte? Velen zetten de acupunctuur daarom snel opzij als kwakzalverij. Fair enough, maar niet iedereen mag zomaar naaldjes prikken in naam van de Geneeskunde: je mag jezelf pas acupuncturist noemen na een afgeronde opleiding Verpleegkunde of Kinesitherapie en minstens 1500 uren aan acupunctuuropleiding. Er gaat wel degelijk wat aan vooraf dus. Tevens is het geen recent modeverschijnsel, aangezien acupunctuur als geneeswijze al 2000 jaar bestaat, met haar ontstaan in China. De acupuncturisten hebben ook een erkende eigen organisatie, BAF (Belgium Acupuncture Federation), wat zich vertaalt in het feit dat behandelingen meestal deels terugbetaald worden voor vijf tot tien keer.
Sport, pijn en energie
Karin Keppens doorprikt meteen het vooroordeel dat alle behandelingen dezelfde zijn. Zo zijn er zowel pijn- en sportbehandelingen als energetische sessies. “We gaan met een naald op een bepaald punt inprikken, en dat zorgt voor een chemische en elektrische reactie,” verklaart Keppens. “Je kan op verschillende manieren behandelen. Ik heb patiënten die gewoon komen voor een energetische behandeling omdat ze merken dat ze meer energie nodig hebben. Daarenboven behandel ik ook pijn. De sportacupunctuur is dan weer, in tegenstelling tot de andere, een volledig in Europa ontwikkelde variant.” Een groot probleem dat acupuncturisten ondervinden, is dat dokters niet geneigd zijn patiënten door te verwijzen: “Het ligt heel moeilijk. Voor sportacupunctuur kan ik mensen vaak in drie of vier sessies van hun pijn verlossen, maar achteraf hechten hun dokters daar geen belang aan.” Studenten vinden de weg naar een praktijk wel zonder dokter. Zo heeft Keppens verschillende studenten die voor de examens een energetische behandeling ondergaan: “Die acupunctuur werkt zich dan uit doordat ze beter kunnen slapen bijvoorbeeld, of ze krijgen een energieboost.” Keppens merkt dat jongere mensen sneller de weg vinden in open minded steden zoals Gent dan bijvoorbeeld op het platteland, omdat zij alles vaak nog te zweverig vinden. “Je kan yin en yang ook niet aan iedereen uitleggen,” zegt ze, “Mensen komen gewoon met hun klachten naar mij, ik vraag dan: ‘hoe kan ik helpen?’”
“We gaan met een naald op een bepaald punt inprikken, en dat zorgt voor een chemische en elektrische reactie” – Karin Keppens
‘Open the gates’
De werkwijze van acupunctuur verschilt echter wel volledig van die van de Westerse geneeskunde. Het lichaam wordt bijvoorbeeld beschouwd als één geheel in een zogenaamde holistische visie, terwijl “onze’’ geneeskunde vooral werkt door bepaalde symptomen te analyseren. Ook baseert acupunctuur zich op de energie in het lichaam, terwijl westerse geneeskunde zich focust op de anatomie van het lichaam. “Er zijn heel belangrijke prikpunten die in bijna elke behandeling terugkomen. In de opleiding zullen de eerste punten die je leert altijd de belangrijkste zijn. Zo is er bijvoorbeeld wat wij noemen ‘Open the gates’, een frequent gebruikte methode. Ze bestaat uit een leverpunt en een dikkedarmpunt: Alles wat eruit moet, moet eruit; en alles wat binnen mag komen, mag binnen. Natuurlijk kunnen we niet bij elke behandeling dezelfde punten gebruiken, want in totaal hebben we er ongeveer 356, verspreid over ons lichaam en die hebben allemaal invloed op onze energiebanen. We hebben meridianen en we kunnen daardoor veranderingen in het lichaam teweeg brengen.” Die punten en meridianen zijn niet willekeurig gekozen op het lichaam, maar zijn wetenschappelijk onderbouwd en onderzocht: “Onderzoekers hebben vooral bekeken wat die acupunctuurpunten eigenlijk zijn. Ze hebben onderzoeken uitgevoerd op dode lichamen en dokters hebben gezien dat er in de diepte een samenkomst is tussen zenuwen en bloedvaten. De meridianen geven dan de prikkels via de zenuwbanen verder.”
“Er zijn heel belangrijke prikpunten die in bijna elke behandeling terugkomen” – Karin Keppens
Met naald, zonder draad
Een acupuncturist is niets zonder zijn naalden, maar don’t be fooled: de ene naald is de andere niet. Keppens haalt een hele waaier aan naalden uit van onrustwekkend groot naar miniscuul klein. “De allerkleinsten zijn pleisters die op het oor geplaatst worden,” vertelt ze. Een haast onzichtbare prikker wormt zich in je gehoororgaan en moet onder andere helpen tegen de “zoetziekte, je weet wel, te veel eten.” De naalden van conventionele grootte zijn bedoeld voor het lichaam en het gezicht. De gezichtsnaalden zijn iets kleiner, om begrijpelijke redenen. De allergrootste soort is bedoeld voor heel diepe punten: “Ooit had ik een patiënt die al drie jaar niet kon neerzitten. Toen heb ik met zo’n lange naald diep in haar dijbeen geprikt en zo dat probleem uiteindelijk opgelost.” Anders dan bij bloedtrekken, komt er bij acupunctuur heel weinig bloed kijken bij een behandeling. De naalden werken zich een baan rond de bloedvaten, en niet erdoorheen zoals bij de naald van een spuit gebeurt. Daarnaast gebruikt Keppens elektroshockapparaten om prikpunten op een andere manier te stimuleren. Ten slotte toont ze zogenaamde kruidenpleisters om op de rug te plakken. “Patiënten kijken altijd uit naar de geur, want die brengt hen ook tot rust,” weet Keppens ons te vertellen.
“Een acupuncturist is niets zonder zijn naalden, maar don’t be fooled: de ene is de andere niet”
Recent heeft acupunctuur aan geloofwaardigheid gewonnen in onze maatschappij, maar de geneeswijze botst nog steeds op kritiek en ongeloof. Door aanhangers wordt ze geprezen als een geneesmiddel zonder bijwerkingen, bij critici bestempeld als kwakzalverij. Of de techniek nu daadwerkelijk werkt of vooral psychologische effecten heeft, maakt voor acupuncturisten en tevreden patiënten in elk geval weinig uit.