Halt aan seksueel geweld

Verkracht­ing en sek­sisme, het zijn maar enkele hete hangi­jz­ers waar Elke Sleurs dagelijks mee om de oren wordt ges­la­gen. “In het begin van mijn leg­is­latu­ur waren die zak­en geen pri­or­iteit, maar nu leeft het meer. Vrouwen komen meer en meer op voor zichzelf. Ik denk dat ik daar door mijn geschiede­nis als arts en gynae­cologe zek­er gevoeliger voor ben. Ik heb in mijn prak­tijk gezien welke lichamelijke en psy­chis­che schade er kan ontstaan bij slachtof­fers.” De regering maakt zich sterk dat het actieplan de maatschap­pij grondig zal her­vor­men. En dat moet vol­gens Sleurs ook van onderuit komen. “De pub­lieke opinie wordt steeds gevoeliger voor sek­sueel geweld, en dat is een goede zaak”, vertelt Sleurs.

Sensibilisering vanuit jongere zelf

Sleurs benadrukt meer­maals dat ze het belan­grijk vin­dt dat de stu­den­ten zelf met ini­ti­atieven langskomen. In plaats van hen een cam­pagne op te leggen, laat ze jonge mensen nadenken over zak­en zoals con­sent. Daar­bij heeft ze een een heel spec­i­fieke doel­groep van jonge vrouwen én man­nen voor ogen. Die laat­ste wil Sleurs vooral niet ver­geten. “Ook man­nen wor­den verkracht, natu­urlijk. (pauzeert) Vooral voor 18 à 19-jari­gen veran­dert er veel. Ze komen in een grotere groep terecht. Ze moeten voor zichzelf zor­gen … We weten dat we aan hen meer spec­i­fieke aan­dacht moeten geven omwille van de veran­derende sit­u­atie van lev­en­som­standighe­den”, besluit ze. 

Beweg­ing tegen Geweld – vzw Zijn werkt niet alleen rond sek­sisme en sek­sueel geweld, maar ook rond part­nergeweld. Sleurs is duidelijk trots op de web­site die ze gelanceerd heeft. Met een paar klikken vind je daar je weg naar de gewen­ste infor­matie. Naast dit ini­ti­atief heeft Sleurs ook een app op poten gezet waarmee slachtof­fers van stalk­ing met een druk op de knop de poli­tie kun­nen ver­wit­ti­gen.   

“Wij willen 24/24 bereik­baar zijn voor élk slachtof­fer van sek­sueel geweld”

Interdisciplinaire terugkoppeling

Maar wat is ANSER nu eigen­lijk? “Het is de bedoel­ing inter­dis­ci­plinair te werken en zo poli­tionele, para­medis­che en psy­chol­o­gis­che hulpver­len­ers samen te lat­en werken en slachtof­fers beter te helpen. Van­daar dat wij exper­tise vra­gen aan de Uni­ver­siteit Gent.” Het eerste ANSER-cen­trum zal komende lente in Gent ope­nen. Aangiftes moeten zo gemakke­lijk­er ver­lopen, zodat slachtof­fers sneller hulp kri­j­gen. De gezond­hei­ds­di­enst van de instelling moet ook betrokken wor­den, maar dat stelt juridisch nog prob­le­men rond pri­va­cy. “De mag­is­trat­en moeten dat nog bek­ijken, want dat is natu­urlijk een heel com­plexe prob­lematiek. Hoe bepaal je immers wie welke info mag doorgeven?” Sleurs over­weegt om eventueel ook de stu­den­tenpsy­cholo­gen aan de uni­ver­siteit in te schake­len. “Verder zal de poli­tie ook tools aange­bo­den kri­j­gen over hoe ze sek­sueel mis­bruik moeten plaat­sen.” Sleurs legt uit: “Daar­voor wordt met een draai­boek zeden­mis­dri­jven gew­erkt. Bij aangiftes is er ook een risi­co­tax­atie voor de slachtof­fers. Sek­sueel mis­bruik gaat immers vaak samen met part­nergeweld en dan is er veel risi­co op her­hal­ing door de dad­er. In zo’n geval moeten wij voor­bereid zijn. Wij willen 24/24 bereik­baar zijn voor élk slachtof­fer van sek­sueel geweld.”

Victim blaming

Sleurs wil ook nog enkele mythes over sek­sueel geweld ontkracht zien. Zo klopt het bijvoor­beeld niet dat een verkrachter per se iemand is die je vanu­it de bosjes bespringt. “De meeste verkrachtin­gen gebeuren door mensen die je kent”, weet ze. “Zo ontstaat vaak de reflex naar vic­tim blam­ing: denk maar aan het over­li­j­den van Steve Ste­vaert vorig jaar. Vier ‘nota­bele’ jour­nal­is­ten hebben daar het hele ver­haal omge­keerd en met de vinger gewezen naar het slachtof­fer. We moeten daar als maatschap­pij echt fel tegen optre­den. Sek­sueel geweld begint met het niet-erken­nen van de gelijkheid tussen man­nen en vrouwen.”

“De meeste verkrachtin­gen gebeuren door mensen die je kent” 

Ombudsdienst als verdienste?

Om nog even terug te keren naar acad­emis­che krin­gen, stellen we ons serieuze vra­gen bij de exper­tise inza­ke sek­sueel geweld van een ombuds­man aan de fac­ul­teit. Ook Sleurs is scep­tisch. Een ombuds­di­enst moet er vol­gens Sleurs zijn, maar biedt vol­gens haar geen zorg. “De ombuds­di­enst is alleen een luis­terend oor, als klacht­en­bank. Zon­der daar pejo­ratief over te doen. Stu­den­ten zijn miss­chien ook sneller beschaamd om een ombuds­man aan te spreken, omdat het ook kan dat die zelf aan de stu­dent les­geeft. Voor som­mige slachtof­fers moet er een grot­er zorgkad­er zijn. Een aan­rand­ing schendt immers je per­soon­lijke integriteit. Miss­chien dat die drem­pel naar een ombuds­man in de fac­ul­teit zelf dan inder­daad te groot is.” Of er geen nood is aan een onafhanke­lijk­er orgaan buiten de uni­ver­siteit? Sleurs twi­jfelt. “Op Vlaams niveau is er al een ombuds­di­enst die bred­er werkt, dus ook voor mensen­recht­en, maar de prob­lematiek van sek­sueel geweld is veel te com­plex. Het cen­trum zal dat gebrek moeten opvan­gen. We gaan aan acute zorgver­len­ing doen, en als het nodig is, doors­turen.”

ANSER staat voluit voor ‘Aca­d­e­m­ic Net­work for Sex­u­al and Repro­duc­tive Health and Rights Pol­i­cy’ (voor de oplet­tende lez­er, de afko­rt­ing klopt dus niet volledig).

Het doel van dit netwerk is onder­zoek en maatschap­pelijke dien­stver­len­ing. Het netwerk wordt inter­na­tion­aal gedra­gen over 17 instellin­gen over­al ter wereld en zal ook het beleid van de over­he­den proberen aan te scher­pen. Coör­di­na­tor van het project is prof. dr. Olivi­er Degomme. Hij is al directeur van ICRH (een iets bek­endere afko­rt­ing voor Inter­na­tion­al Cen­tre for Repro­duc­tive Health). Daar­naast is hij onder meer werkza­am in Mozam­bique en Kenia. 

Ook de stu­den­ten­stem wordt niet ver­geten. Lau­ra De Rycke is voorzit­ter van de Sum­mer School ‘Repro­duc­tive Health & Rights’, dat ook deel uit­maakt van BeM­SA (Bel­gian Med­ical Stu­dent’ Asso­ci­a­tion). Zij vervult in ANSER een con­creet engage­ment en daar heeft ze haar goede rede­nen voor. “Aangezien het mensen­recht­en- en belei­d­saspect van SRHR (Sex­u­al and Repro­duc­tive Health and Rights) te weinig aan bod komt in onze geneeskundi­ge oplei­d­ing, von­den wij het belan­grijk om samen met stu­den­ten van de vier andere fac­ul­teit­en bin­nen ANSER samen te zit­ten. De vele ver­schil­lende inval­shoeken zor­gen voor een diverse input. Op die manier kun­nen we een uitda­gend en gevarieerd pro­gram­ma samen­stellen. Via onze Sum­mer School willen we stu­den­ten de kans geven om kri­tisch na te denken over de toekomst omtrent SRHR. We kaarten onder­w­er­pen aan zoals toe­gang tot abor­tus, Female Gen­i­tale Muti­la­tion (FGM), gen­deri­den­titeit en –gelijkheid en sek­su­aliteit bij ado­les­cen­ten.”

Je wordt wakker en er schi­eten pijn­scheuten door je heen. Je arm lijkt in omvang ver­dubbeld te zijn. Werpt dat pow­er­liften ein­delijk zijn vrucht­en af? Bij nadere inspec­tie lijkt dit toch niet het geval te zijn. Het ziet er immers blauw, gez­wollen en voor­namelijk gekneusd uit. Net zoals enkele van je ribben. Wat is er gebeurd? Je probeert de voor­bi­je nacht te recon­strueren. De smaak in je mond lijkt een men­geling van bloed en bessen­jen­ev­er te zijn. Juist, je bent met Max en Simon naar die jen­ev­er­avond in de Porter gegaan. Je weet nog hoe je die knappe blonde gri­et aan de Plateau achter­na riep. Het woord “TETTEEEEN” bleef weer­gal­men ter­wi­jl je van de berg naar bene­den tjees­de, je haar in de wind. En toen was het stil. Op het gekraak van je spak­en na. Of was dat je spaak­been? Je herin­nert je de kracht waarmee je kaak op het tram­spoor smak­te. Waar kan je terecht? In één van de vele zieken­huizen met spoedafdel­ing die Gent kent. Een greep uit het aan­bod is het AZ Maria Mid­de­lares, AZ Jan Pal­fi­jn en ons eigen­ste UZ Gent.

Met een grote zucht spoel je weer het toi­let door, de derde keer al dit uur. Je friemelt met de wc-bors­tel de laat­ste brokjes overgeef­sel weg en voelt alweer een nieuwe lad­ing opkomen. Was die spaghet­ti, die nu toch al een halve week in je koelka­st stond, toch niet meer goed? Je reuko­r­gaan had nochtans geen enkele indi­catie waargenomen. Of had Katrien niet gezegd dat de buik­griep rond­dwaalde? De oorza­ak van al deze ellende lijkt je niet duidelijk, net zoals je niet weet waar je hier­mee terecht kan. Gelukkig staan de stu­den­te­nart­sen voor je klaar. Deze zijn te vin­den in de Sint-Pieter­snieuw­straat nr. 25. Van 17u – 19u zijn er trouwens elke dag vri­je con­sul­taties, voor andere momenten maak je best een afspraak via het stu­den­ten­por­taal.

Ken je het gevoel? De blok komt eraan en de zenuwen slaan toe. En telkens wan­neer je je probeert te con­cen­tr­eren, lijkt het alsof er een klein man­net­je rond crosst in je hoofd en het maakt je volledig ture­lu­ut. Weer een blokdag ver­loren, net alsof je er op over­schot hebt … Of dat andere gevoel? Wan­neer het een prachtige win­ter­dag is en de zonnes­tralen moeit­eloos door de wolken heen breken, maar die in jouw hoofd onver­mur­w­baar lijken. Donkerder dan ooit. Wie deze gevoe­lens zek­er erken­nen en je tips kun­nen geven, zijn de stu­den­tenpsy­cholo­gen. Dit zijn stuk voor stuk vrien­delijke mensen die een praat­je met jou willen slaan. Je kan je er ook inschri­jvin­gen voor ver­schil­lende train­in­gen rond faalangst, onzek­er­heid, mind­ful­ness, en zoveel meer. Een dikke mee­valler trouwens: ’t is gratis voor stu­den­ten. Een afspraak kan gemaakt wor­den aan de balie in ‘t Ufo, Sint-Pieter­snieuw­straat 33.

“Hé lekker dier, komt es alli­er, da’k er hem in zwier.” Iets te veel gezwierd miss­chien? Onveilig vri­jen, onder­tussen zouden we het al moeten weten, is een no go! Maar is het je in een hete of dronken bui ont­gaan en voel je het wat lat­er jeuken aan je jonge­heer of jongedame? Je lat­en testen op een soa is dan alti­jd een goed idee. Voor jezelf en voor de komende bed­part­ners uit­er­aard! ‘t is geen taboe, ’t is immers wat het is en je moet ervan af. Voor dit prob­leem­p­je kan je gerust langs bij de hier­voor bespro­ken stu­den­te­nart­sen. Indi­en je een ‘quicky’ pref­er­eert, kan je ook steeds bellen naar de veilig vri­jen­li­jn via 078 15 15 15. Voor meer info kan je terecht op www.sensoa.be.