Faalt het Gentse fietsbeleid?

Strenger beleid

Tij­dens inspec­ties in de stu­den­ten­bu­urten realiseer­den con­troleurs van de Fiet­sam­bas­sade dat er niet enkel fiet­sen in de stallin­gen zelf, maar ook over­al errond ston­den. Dit zorgt voor een versper­ring van wegen en voet­paden, waar andere wegge­bruik­ers onder lij­den. De stad Gent stelde begin okto­ber dan ook een strenger fiets­beleid op. Op 6 novem­ber gaat het van kracht: de Fiet­sam­bas­sade vertrekt op patrouille om te con­trol­eren welke fiet­sen foutief gepar­keerd staan. Eerst spreken ze, vol­gens schep­en Van­den­broucke, de stu­den­ten aan om de fiets cor­rect te stellen. Nadi­en, meestal dezelfde dag nog, nemen ze ook hin­der­lijk geplaat­ste fiet­sen mee naar het depot. Hoewel deze actie  zow­el op de web­site als ter plaatse aangekondigd was, ervaren stu­den­ten dit vaak anders. Zij verk­laren dat hun fiets opeens verd­wi­jnt en zelfs schade oploopt tij­dens die ophal­ing. 

Stu­den­ten verk­laren dat hun fiets opeens verd­wi­jnt en zelfs schade oploopt tij­dens die ophal­ing

De stad Gent hoopt via deze opruim­ings­ac­tie meer te bereiken dan enkel vri­je voet­paden. “Het is een sen­si­bilis­er­ings­ac­tie, en we gaan die actie trouwens bli­jven her­halen. We zien ook wel dat het werkt, dat er inder­daad wat meer bij wordt stilges­taan om de fiets toch ergens te plaat­sen waar hij min­der hin­der oplev­ert”, aldus Van­den­broucke. Hij benadrukt ook dat stu­den­ten beter hun fiets in de fiet­sen­stallin­gen op het domein van de UGent plaat­sen in plaats van op straat.

Overvolle fietsenstallingen

Om het gebrek aan plaats op lange ter­mi­jn op te lossen, moeten er meer fiet­srekken in Gent komen te staan. Zo zouden par­keer­plaat­sen langs de baan, die nu voorbestemd zijn voor auto’s, plaats kun­nen mak­en voor fietspark­ing. “In het cen­trum zijn er al heel veel boven­grondse fiet­sen­stallin­gen geplaatst in plaats van autopar­keer­plaat­sen. Een van mijn belan­grijk­ste belei­ds­doel­stellin­gen in dit leg­is­latu­ur is om plaats te creëren om fiet­sen en auto’s te zetten weg van de straat, zodat deze druk op open­bare domeinen ver­min­dert.”

Zo zijn ze op Cam­pus UFO ook al druk bezig met het omvor­men van een deel van autopark­ing tot duizend nieuwe staan­plaat­sen voor fiet­sen. Tij­dens de Gentse Feesten waren auto’s niet toege­lat­en in het cen­trum van de stad, maar moesten ze verder weg park­eren en het open­baar ver­vo­er nemen richt­ing de feestzone. Zou een per­ma­nente ver­schuiv­ing van die last, gecreëerd door auto’s, tot een duurza­mer stad­s­cen­trum kun­nen lei­den en tegelijk­er­ti­jd het prob­leem van fietsover­last kun­nen ver­min­deren? “Het aan­tal inwon­ers sti­jgt wel, maar de stad wordt niet grot­er. Dan moeten we onder­gronds of weg van de straat gaan kijken. Ik sluit niet uit dat onder­grondse park­ings deels vri­jge­maakt kun­nen wor­den om fiet­sen te park­eren, maar dan moeten die ook wel gebruikt wor­den. Als fietser moet je aan­vaar­den dat je wel eens een min­u­ut of twee zal moeten stap­pen.”

Verder dan de fietsrekken

Fietsin­fra­struc­tu­ur reikt natu­urlijk verder dan enkel de park­ing. Vol­gens cijfers van de Vlaamse over­heid waren er tussen 2020 en 2022 maar lief­st 26 gevaar­lijke pun­ten in Gent. Dat wil zeggen dat er in die peri­ode min­stens drie ver­schil­lende let­se­longevallen met een zwakke wegge­bruik­er op dat punt plaatsvon­den. Na Antwer­pen is Gent dan ook de gemeente met het meest van zulke pun­ten. Een van die plekken is de Heuvelpoort, waar eerder dit jaar nog een vrouw overge­bracht werd naar het zieken­huis na een aan­ri­jd­ing met een wiel­er­to­erist. Hier­bij luidt de vraag: ken­nen fiet­sers zelf de ver­keer­sregels genoeg, en zou een aan­pass­ing hierin zulke inci­den­ten kun­nen doen afne­men? “Er is een plan om de Heuvelpoort fun­da­menteel anders aan te leggen, waar­bij open­baar ver­vo­er en fiet­sers op een ander niveau passeren dan wagens. Het is de bedoel­ing om gemo­toriseerd ver­keer via een tun­nel onder de heuvelpoort door te lat­en gaan, zodat er boven­gronds veel meer ruimte vrijkomt voor fiet­sers en open­baar ver­vo­er”, aldus Van­den­broucke.

Er waren tussen 2020 en 2022 maar lief­st 26 gevaar­lijke pun­ten in Gent

Wat ook tot een ver­hoging van dodelijke inci­den­ten lei­dt, zijn elek­trische fiet­sen. Vol­gens gegevens van het VIAS zijn er meer ongevallen die tot dodelijke gevol­gen lei­den met een elek­trische fiets dan met niet-elek­trische fiet­sen of speed­ped­elecs. Voor­lop­ig staat de max­i­mum­snel­heid waaraan een fietser zich mag ver­plaat­sen op der­tig kilo­me­ter per uur, maar de poli­tie con­troleert dat niet actief. Moet deze max­i­mum­snel­heid veran­deren? “De max­i­male snel­heid van der­tig kilo­me­ter per uur geldt voor iedereen”, zegt Van­den­broucke “Bij speed­ped­elecs is er een tech­nisch prob­leem dat ze niet alle­maal detecteer­baar zijn voor camera’s van de poli­tie, afhanke­lijk van het mate­ri­aal. Niet alleen Gent, maar ook andere ste­den worste­len hier­mee.”

De aan­passin­gen aan het beleid doen dus een poging om de fietsover­last op korte ter­mi­jn aan te pakken, maar dat bli­jft niet zon­der kri­tiek. Van oplossin­gen op lange ter­mi­jn is er al sprake geweest, maar die zijn moeil­ijk uit te voeren zon­der een andere groep te benade­len. Er zijn zo meer gat­en in het fiets­beleid dan enkel het gebrek aan stalling: de gemeente Gent is een koplop­er in het aan­tal gevaar­lijke ver­keer­spun­ten.