DNA on demand


Achttien jaar geleden zag E03587-bs, de eerste zogenaamde 'designerbaby' van de UGent, het licht. In diens eerste interview kijken we naar een unieke conceptie en jeugd aan de universiteit. Daarnaast gaan we langs bij de kinderopvang van de UGent, waar sinds kort genetisch gemodificeerde peuters (GMH's) samen zitten met natuurlijk verwekte kinderen (non-GMH's).

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 2/12/2018 – 16:59 door Nathan Pel­grim­sLu­na Nys

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

De eerste GMH

Vanaf het moment dat genetis­che mod­i­fi­catie bij mensen legaal werd in de EU in 2045, begonnen de Vlaamse uni­ver­siteit­en een stri­jd om de eerste designerba­by te lev­eren. Uitein­delijk won de UGent de race met de geboorte van E03587-bs, door de kuis­ploeg van het lab­o­ra­to­ri­um ook Icky genoemd. Al ver­liep dit niet hele­maal zoals verwacht. “In principe was de KULeu­ven eerst,” weet E03587-bs, “maar hun eerste GMH (Genet­i­cal­ly Mod­i­fied Human, red.) werd hersendood verk­laard toen die de keuze maak­te om the­olo­gie te gaan stud­eren. Sinds­di­en heb ik de offi­ciële titel van eerste met suc­ces genetisch gemod­i­ficeerde per­soon in Vlaan­deren.”

“Soms denk ik dat ik fout geassem­bleerd ben”

Je was de eerste. Wat betekent dat voor jou?

“Ik ben best wel tevre­den met die titel, maar er zijn ook nade­len. Zo was de media-aan­dacht alti­jd erg groot, al vanaf het moment waarop ik in de arti­fi­ciële baar­moed­er pre­ven­tieve chemother­a­pie kreeg. Dat is, als je het mij vraagt, niet meer dan de nor­male gang van zak­en – get over it. Maar er zijn zo nog din­gen. Het team dat me ontwierp vond het bijvoor­beeld een goed idee om me de capaciteit te geven om UV-licht te zien. Ze hebben daar­bij geen reken­ing gehouden met wat UV-licht pre­cies doet met het uitzicht van non-GMH’s. Om mijn men­tale welz­i­jn te vri­jwaren draag ik daarom nu per­ma­nent een zon­nebril. Bij de de gen­er­aties na mij zijn dergelijke din­gen ver­be­terd. Zij hebben bijvoor­beeld ook een glow in the dark huid gekre­gen, en nog lat­ere gen­er­aties pro­duc­eren natu­urlijke pes­ti­cides tegen non-GMH’s. Dat doet me soms denken dat ik in de foute tijd geassem­bleerd ben.”

Er zijn ook enkele onge­wone genen gebruikt bij je samen­stelling. Welke zijn dat?

“Ja, dat klopt. Mijn genoom bevat DNA dat werd ont­trokken uit micro-organ­is­men die enkel in Gent te vin­den zijn. Dan heb ik het over de micro-organ­is­men die zijn aangepast om te over­leven in de omgevin­gen met hoge con­cen­traties aan gebro­ken glas, bier en maagsap­pen, zoals die van de Over­poort.”

Vol­gens som­mi­gen was de UGent alleen maar in staat tot je cre­atie door het overkopen van Chi­nese tech­nolo­gie. Dat is tot nu toe steeds ontk­end, maar wat is daar­van waar?

“Ik kan die claims enkel maar ontken­nen. En dat meen ik. Ik ben er fysiek niet toe in staat in te gaan tegen offi­ciële bericht­gev­ing van de UGent. Dat maak­te mijn puberteit wel moeil­ijk. Vol­gens som­mi­gen werd ik gebruikt in een reeks exper­i­menten rond genetis­che hersen­spoel­ing. Van dat soort afwijk­ende menin­gen word ik gewoon ziek – let­ter­lijk.”

Je groei­de op aan de uni­ver­siteit. Prof­fen waren jouw oud­ers. Hoe heeft dat jou gevor­md?

“Ja, gezien het belang van het onder­zoek wilde de UGent geen enkel risi­co nemen, en groei­de ik de eerste jaren nadat ik de zoog­cap­sule ver­li­et op in iso­latie. Gelukkig was ik daar genetisch op voorzien door­dat de capaciteit tot – en dus ook de nood aan – liefde en affec­tie bij mij wegge­lat­en is. Het team van onder­zoek­ers dat me samen­stelde nam die besliss­ing omdat ze vast­stelden hoe weinig ze die capaciteit­en zelf gebruik­ten in hun lev­en. Daar heb ik lat­er veel voordeel aan gehad toen ik naar de uni­ver­si­taire kinderop­vang ver­huis­de. Blijk­baar lev­ert psy­chopathisch gedrag al voor peuters alleen maar gewin. Daar heb ik een paar van de mooiste jaren van mijn lev­en meege­maakt.” (zucht)

Net iets te warm nest

Maar die kinderop­vang is niet meer. Een half jaar gele­den besloot de uni­ver­siteit dat het niet meer van deze tijd was om non-GMH’s te schei­den van GMH’s. De twee ver­schil­lende crèch­es wer­den de afgelopen zes maan­den samengevoegd en afgelopen week vol­gde een eerste eval­u­atie. Wij sprak­en pro­jectlei­der Alice Godaert Ver­schueren Van­de­perre en hoofd van de kinderop­vang Vio­let Car­lé Lefebre Taveirne.

“Het was zek­er zoeken in het begin”, laat Alice weten. “De gemod­i­ficeerde baby’s zijn een omgev­ing vol prof­fen en struc­tu­ur gewend. Een enorm ver­schil met de andere kinderen, die opge­groeid zijn in een warm nest. Zo’n opvoed­ing is niet meer van deze tijd.” Dit wordt beves­tigd door Vio­let: “We merken dat de oud­ers van de non-GMH’s zeer scep­tisch staan tegen­over de gemu­teerde baby’s. Uit angst leggen zij hun kinderen daar­door erg spec­i­fieke regels op. Een voor­beeld daar­van is Zoëlinde, die van haar oud­ers geen schoe­nen mag dra­gen. Anderz­i­jds is er ook Maïté: zij is aller­gisch aan stof, gluten, lac­tose en wordt daar­naast ook veg­e­tarisch opgevoed. Ten slotte is er ook nog Bod­ha, die van zijn oud­ers pas een sap­je mag drinken nadat hij een halve liter water achter de kiezen heeft. De moeil­ijkheid zit hem dus vaak niet in het feit dat ze deze allergieën niet hebben tegenge­houden of andere zak­en niet hebben voorkomen voor de geboorte, maar in hoe de oud­ers er verder mee omgaan.”

S‑decreet

Sinds 2045 zijn de diplo­mavereis­ten voor begelei­ders in de kinderop­vang ver­hoogd. Omdat steeds vak­er hoogopgelei­den, opval­lend vaak komende van Bland­i­jn­richtin­gen, sol­lici­teer­den voor deze jobs, werd in 2040 geëx­per­i­menteerd met ver­zorg­ers die bij de kinderen vreemde tal­en sprak­en. Na vijf jaar bleek dat deze kinderen enorm vlot meer­tal­ig waren en ook daar­naast meer intel­lectuele uitdag­ing zocht­en. In 2045 werd dan ook besloten enkel nog per­so­n­en aan te wer­ven met een mas­ter in de taal-en let­terkunde, waar­bij de voorkeur uit­er­aard gaat naar Frans, gezien de werkgele­gen­heid in buur­land Wal­lonië de hoog­ste is ter wereld. “Hoewel ook de non-GMH’s nog zeer jong zijn en dus erg vlot leren, merken we toch dat de GMH’s sig­nif­i­cant sneller weg zijn met het Frans”, aldus Vio­let.

“Uitein­delijk werkt dat ook in de Scan­di­navis­che lan­den”

Hoewel niet alles alti­jd van een leien dak­je loopt, ziet het er naar uit dat terug opsplit­sen geen optie wordt. “De over­heid is van mening dat alle kinderen in dezelfde omkader­ing moeten wor­den groot­ge­bracht en is daarom momenteel aan het werken aan een ‘S‑decreet’. Hoewel vele tegen­stem­men zich ken­baar mak­en, houden ze voet bij stuk. “Uitein­delijk werkt dat ook in de Scan­di­navis­che lan­den”, klinkt het.