Deadstock is springlevend

Fuck fast fashion

Het is allang geen geheim meer dat fast fash­ion per­verse gevol­gen heeft. Euro­pea­nen kopen gemid­deld 26 kilo tex­tiel per jaar en gooien ook elk jaar weer 11 kilo weg. Bel­gen zijn zelfs koplop­er op dat vlak en gooien gemid­deld een goeie 15 kilo per jaar weg. Daar­naast was de tex­tielin­dus­trie in 2020 de op twee na groot­ste bron van water­veron­treinig­ing en landge­bruik. Vooral tex­tielverf en microplas­tics zijn erg schadelijk voor het milieu.

Bel­gen gooien gemid­deld een goeie 15 kilo kled­ing per jaar weg

De enorme afval­berg en de vervuil­ing is helaas niet alles. Ook de omstandighe­den waarin onze kleren gepro­duceerd wor­den, zijn lang niet alti­jd ideaal. Dit jaar is het tien jaar gele­den dat Rana Plaza, een gebouw van acht verdiepin­gen in Bangladesh, instortte. Meer dan duizend mensen lieten daar­bij het lev­en. De groot­ste ramp ooit in de tex­tielin­dus­trie heeft de geesten ger­i­jpt voor veran­der­ing. Sinds­di­en hebben er ini­ti­atieven de kop opgesto­ken die proberen te voorkomen dat de overvloed aan goed­koop gepro­duceerde kledij ons de das omdoet. Zo zijn er nu onder andere bedri­jven die werken met dead­stock.

Definieer deadstock

Kirstin Schri­er van web­shop Small Bob­bins definieert dead­stock als elk soort bruik­baar over­schot van kled­ing­pro­duc­tie. “Het kan dus een op maat bedrukt stuk­je stof van Dries Van Noten of een onop­val­lend zak­je beha-rin­gen uit een fab­riek zijn, maar het belan­grijk­ste is dat de mate­ri­alen op de een of andere manier geen doel meer hebben. Mijn doel is om ze bij mensen te kri­j­gen die ze goed kun­nen gebruiken.” Kirstin runt Small Bob­bins nu vier jaar. In de web­shop biedt ze mate­ri­alen aan om lin­gerie te mak­en. Ze vertelt dat ze stof­fen en four­ni­turen verkoopt aan hob­by­naais­ters, maar ook aan ontwer­pers, handw­erk­winkels of mensen die naai­lessen vol­gen.

Nadine Veld­man van oor­bellen- en kled­ing­merk LIVE-TO-EXPRESS maakt een onder­scheid tussen dead­stock en dead­stock vin­tage. “Dead­stock zijn items of grond­stof­fen die nooit verkocht zijn. Dit kan ver­schil­lende rede­nen hebben, bijvoor­beeld omdat iets op een bepaald moment niet meer in de mode was. De items zijn dus nog in nieuw­staat, maar zijn een tijd­je gele­den gepro­duceerd.”

“Van vin­tage wordt gespro­ken als iets min­i­maal 25 jaar oud is. Dead­stock vin­tage is extra spe­ci­aal, aangezien in ons geval som­mige stukken uit onze oor­bel­len­col­lec­tie tot wel 60 jaar oud zijn en nog nooit eerder gedra­gen zijn.” De col­lec­tie van LIVE-TO-EXPRESS bestaat uit exclusieve dead­stock vin­tage oor­bellen en kled­ingstukken die met de hand op maat gemaakt wor­den in Bel­gië van high-end dead­stock stof

Tussen trends en duurzaamheid

Kirstin kwam op het idee voor Small Bob­bins toen ze een stock sale had bezocht in Antwer­pen en zag hoeveel stof grote ontwer­pers na elk seizoen over­had­den. Ze nam con­tact op met enkele Bel­gis­che en Europese ontwer­pers die hun overbli­jvende stof­fen aan haar wilden verkopen. De mod­ew­ereld evolueert snel: wat de ene maand de trend van het moment is, is het vol­gende seizoen al volledig passé.

Kirstin verkoopt nu in haar shop bijvoor­beeld een stof die Victoria’s Secret gebruik­te voor een bh die pop­u­lair was op Tik­Tok. Omdat de trends op Tik­Tok even snel ver­gaan als ze opkomen, gebruikt het merk de stof niet meer in de vol­gende col­lec­tie. Kirstin legt uit dat de mod­e­trends vol­gen voor haar cliën­teel geen prob­leem is. Mensen kopen de stof die ze miss­chien herken­nen van Victoria’s Secret, maar kun­nen er dan mee doen wat ze willen.

“Elke keer als iemand besluit om een dead­stock item te kopen, is er min­der vraag naar items die nog gepro­duceerd moeten wor­den”

LIVE-TO-EXPRESS is ontstaan uit het­zelfde zaad­je als Small Bob­bins. “Dead­stock is een duurza­am alter­natief voor alles wat nog gepro­duceerd moet wor­den. Waarom zouden we nieuwe oor­bellen lat­en mak­en als er nog zoveel moois beschik­baar is?” Nadine vin­dt dat de oor­bel­len­col­lec­tie een extra roman­tis­che dimen­sie heeft, net omdat ze dead­stock vin­tage zijn. “Door­dat we ze op een nieuwe manier aan­bieden, hopen we dead­stock vin­tage inter­es­san­ter te mak­en voor een grot­er pub­liek. Hopelijk zijn mensen hier­door min­der snel geneigd om enkel voor nieuw te gaan.”

Ook haar kledin­gitems vertrekken vanu­it dezelfde filosofie. “Waarom zou je stof lat­en pro­duc­eren als er nog zoveel mooie stof­fen zijn waar niks mee gebeurt?” LIVE-TO-EXPRESS werkt met over­stock, over­schot van stof­fen dus, van Bel­gis­che mod­e­huizen. “We vin­den het heel belan­grijk om zo duurza­am mogelijk te werk te gaan bij alles wat we doen. Werken met dead­stock stof­fen en zo lokaal mogelijk pro­duc­eren past hele­maal bin­nen onze missie.”

Geen sinecure

Zow­el Kirstin en Nadine hebben intussen een goed netwerk dat hen aan items helpt, maar werken met dead­stock is geen sinecure. “Nu kun­nen we eigen­lijk nog zelden iets goeds vin­den uit de jaren 60 tot de jaren 90 wat sier­aden betre­ft omdat de vraag bli­jft toen­e­men,” vertelt Nadine. Ze vin­dt dat echter niet negatief. “Elke keer als iemand besluit om een dead­stock item te kopen, is er min­der vraag naar items die nog gepro­duceerd moeten wor­den.” 

Enkel dead­stock verkopen is voor Kirstin niet rend­abel: “dead­stock vin­den is heel hit or miss omdat je niet alti­jd weet welke kleuren en hoeveel stof je kan kopen. Klanten verwacht­en ook dat bepaalde basics alti­jd beschik­baar zijn,” legt ze uit. Ze benadrukt dat een klein­schalige web­shop die een paar meter stof verkoopt, het prob­leem van over­pro­duc­tie en tex­tielaf­val niet de wereld uit zal helpen. Als mensen iets cre­atiefs mak­en met de stof­fen die anders wegge­gooid zouden wor­den, is dat vol­gens haar alvast mooi meegenomen.