De sugardaddy van de UGent

Onze uni­ver­siteit is een grote machine die elke dag draait om ervoor te zor­gen dat stu­den­ten klaargestoomd rak­en voor de echte wereld. Zo’n machine heeft een gigan­tis­che omzet nodig om dat alles klaar te spe­len. De groot­ste geld­schi­eter van het hoger onder­wi­js is uit­er­aard de Vlaamse Over­heid. Het financier­ings­de­creet van 2008 legt vast hoe dat werkt. Er is eigen­lijk één enveloppe die de over­heid op basis van een aan­tal onder­wi­js- en onder­zoekspa­ra­me­ters, zoals aan­tal opgenomen en ver­wor­ven studiepun­ten en het aan­tal doc­tor­at­en over een bepaalde peri­ode, verdeelt over de uni­ver­siteit­en en de hogesc­holen.

Een klikkend enveloppetje

Welke instelling hoeveel kri­jgt, wordt elk jaar her­bekeken, maar het bedrag in de enveloppe bli­jft min of meer het­zelfde. Het financier­ings­de­creet voorzi­et echter een paar fac­toren die een invloed hebben op de omvang van het bedrag in de enveloppe. Ten eerste is er het klik­mech­a­nisme. Als het aan­tal stu­den­ten in alle uni­ver­siteit­en of in alle hogesc­holen samen over een bepaald tijd­ven­ster met min­stens 2% sti­jgt, dan sti­jgt het bedrag in de enveloppe ook met 2%.

Ten tweede is er de index­ering. Net zoals pri­jzen in de super­markt en de huur­pri­js van je kot is ook de onder­wi­jsen­veloppe onder­he­vig aan de dein­ing van de economie. Index­ering betekent eigen­lijk gewoon dat het bedrag aangepast wordt wan­neer er sprake is van inflatie, zodat het bedrag nog steeds dezelfde koop­kracht verte­gen­wo­ordigt ondanks het feit dat de munt in waarde gedaald is. Ten derde zijn er de groeipaden die extra financier­ing bieden voor zak­en zoals nieuwe acad­emis­che oplei­din­gen.

349,5 miljoen of meer?

De mech­a­nismes ver­ankerd in het financier­ings­de­creet wor­den gro­ten­deels toegepast, maar in de ruimte tussen gro­ten­deels en volledig zit­ten toch nog heel wat euro’s vast. De Vlaamse Over­heid sprong in het verleden nogal los­jes om met het toepassen van de kliks en betaalt bepaalde groeipaden niet of onvolledig uit. Ook de index­ering laat te wensen over, aangezien die slechts voor 80% is doorgevo­erd.

Stephanie Lenoir, woord­vo­er­ster van de UGent, laat weten dat de uni­ver­siteit­en en hogesc­holen in 2022 samen 349,5 miljoen euro min­der bas­is­fi­nancier­ing kre­gen dan ze had­den moeten ont­van­gen als de Vlaamse Regering haar dec­re­tale ver­plichtin­gen cor­rect had uit­gevo­erd sinds 2008. Voor de uni­ver­siteit­en alleen betekent dit dat in de afgelopen tien jaar de financier­ing per stu­dent daalde van 8.315 euro naar 7.777 euro.

“In de meth­ode van de VLIR wordt geen reken­ing gehouden met de impli­ci­ete besparin­gen” ‑Tim Joosen (ACOD)

Afhanke­lijk van aan wie je het vraagt loopt de teller nog meer op. ACOD Onder­wi­js, de onder­wi­js­vak­bond, spreekt van een gat dat jaar­lijks 667 miljoen euro bedraagt. ACOD-vak­bonds­man Tim Joosen wijt deze dis­crepantie in de cijfers aan een ver­schil in de bereken­ingsmeth­ode. UGent haalt haar cijfers bij de VLIR, (Vlaamse Interuni­ver­si­taire Raad, red.) die keek naar alle expli­ci­ete bespar­ings­maa­trege­len die de Vlaamse regering genomen heeft in het hoger onder­wi­js sinds de invo­er­ing van het financier­ings­de­creet.

“In de meth­ode van de VLIR wordt geen reken­ing gehouden met de impli­ci­ete besparin­gen”, aldus Joosen. Hij geeft als voor­beeld het klik­mech­a­nisme, waar­bij het bedrag in de enveloppe met 2% sti­jgt als de stu­den­ten­pop­u­latie met 2% sti­jgt. Elke sti­jging boven die 2% wordt doorgeschoven naar vol­gende jaren, wat dus betekent dat de Vlaamse over­heid eigen­lijk 6 à 7 kliks achter­loopt. “De VLIR houdt echter enkel reken­ing met de kliks die de Vlaamse regering expli­ci­et heeft geschrapt.”

Een portefeuille van 7,5 kiloton

De uni­ver­siteit heeft een jaar­lijkse omzet van 1 mil­jard euro. Een grote helft van het zakgeld van onze alma mater wordt beschouwd als de cen­trale begrot­ing. Hier­van wordt ongeveer 70% in haar loonkosten geïn­vesteerd, want haar per­son­eel ver­di­ent natu­urlijk een cen­t­je voor­dat ze ontsla­gen wor­den tegen 2027. Ongeveer 20% steekt ze in haar werk­ingsmid­de­len en ongeveer 10% in haar infra­struc­tu­ur. Want we willen niet dat het nog eens bin­nen­re­gent in de audi­to­ria van cam­pus Dunant tij­dens de exa­m­ens. De kleine overige helft van dat mil­jard omzet wordt verder in investerin­gen in infra­struc­tu­ur, stu­den­ten­voorzienin­gen en onder­zoek­spro­jecten gesto­ken.

We willen niet dat het nog eens bin­nen­re­gent in de audi­to­ria van cam­pus Dunant tij­dens de exa­m­ens

Dit lijkt miss­chien een gewichtige porte­feuille van 7,5 kilo­ton in euro­munten, maar door de – tromgerof­fel – inflatie heeft de raad van bestu­ur ervoor gekozen om een pakket aan maa­trege­len op de cen­trale begrot­ing door te voeren. Dit zou zich ver­tal­en in één derde inspan­nin­gen om meer inkom­sten te verkri­j­gen en twee derde inspan­nin­gen om uit­gaven te beperken. Een ver­scherpte focus op de kern­tak­en van de uni­ver­siteit, onder­wi­js, onder­zoek en dien­stver­len­ing, is hier­voor de lei­draad.

Geen formele reactie

Er kwam geen formele reac­tie op de betoging van 11 okto­ber, sym­bol­isch de laat­ste dag waarop hogesc­holen en uni­ver­siteit­en betaald kre­gen. Wel wordt er verwacht dat de belei­ds­mak­ers braaf naar stem­men uit het onder­wi­js hebben geluis­terd en er reken­ing mee houden wan­neer er na de verkiezin­gen in 2024 een nieuw regeer­akko­ord wordt ges­loten.

Boven­di­en waren er enkele extra mid­de­len voor het hoger onder­wi­js voorzien in de jaar­lijkse sep­tem­berverk­lar­ing van de min­is­ter-pres­i­dent Jan Jam­bon, al komen die niet tege­moet aan de inkom­sten die het hoger onder­wi­js zou hebben bij de cor­recte nalev­ing en toepass­ing van het bestaande financier­ings­de­creet. Enkele van de extra’s zijn: jaar­lijks 20 miljoen euro erbovenop voor de uni­ver­siteit­en, jaar­lijks 10 miljoen euro erbij voor de oplei­din­gen van art­sen en tan­dart­sen, jaar­lijks 15 miljoen euro extra voor de ver­sterk­ing van de ler­areno­plei­din­gen (waar­na iedereen toch bij een verzek­er­ings­maatschap­pij gaat werken) en jaar­lijks 6 miljoen extra voor de stu­den­ten­voorzienin­gen. In totaal komt er dus elk jaar nog 51 miljoen euro vrij voor de hogeron­der­wi­jsin­stellin­gen.