De prijs van een vingerafdruk

Het zicht­baar mak­en en analy­seren van vinger­af­drukken heet dacty­lo­scopie, en is veel voorkomend in poli­tieseries. Wij zijn echter eeuwige scep­ti­ci en wilden zelf eens zien of dit eigen­lijk zo een­voudig is als het lijkt in CSI en co. Onze aan­vanke­lijke ken­nis blijkt al meteen beperkt, want er zijn maar lief­st drie ver­schil­lende meth­od­es om vinger­af­drukken zicht­baar te mak­en en ze vereisen niet alle­maal een kwast­je en poed­er. Vinger­af­drukken zicht­baar mak­en kan op een optis­che, chemis­che of fysis­che manier. Via de optis­che meth­ode probeer je door mid­del van licht een con­trast te kri­j­gen tussen het spoor en de onder­grond. Wij wend­den ons tot twee overige: de chemis­che en de fysis­che meth­ode. Spoil­er alert: ze waren niet alle­bei even suc­cesvol.

Das Theorie

Lat­en we eerst begin­nen bij het begin: dacht je ook dat iedereens vinger­af­drukken uniek waren? Dat zou kun­nen, maar we weten dat eigen­lijk niet zek­er. Om dit op een slui­tende manier te kun­nen zeggen zouden we alle vinger­af­drukken ter wereld moeten ken­nen. Jam­bon en co kri­j­gen vast spon­tane erec­ties bij de gedachte aan zo’n grootschalig exper­i­ment, maar #WijWeigeren en leggen ons neer bij de onzek­er­heid van de stelling. Deze onzek­er­heid is echter ook niet zo groot, dus heeft een vinger­af­druk­analyse bij het oplossen van mis­daden wel enige bewi­jswaarde. 

Dacht je dat iedereens vinger­af­drukken uniek waren?

De groe­f­jes, of in vak­jar­gon de ‘papil­lair­li­j­nen’, kun­nen op drie ver­schil­lende niveau’s onder­schei­den wor­den. Eerst en vooral zijn er de patro­nen van de groeven, waar wij ons vooral op zullen focussen in ons rudi­men­tair exper­i­men­t­je. De basis­pa­tro­nen die er zijn zijn bogen (lussen naar rechts of links) en krin­gen. Op het tweede niveau kan je ook kijken naar indi­vidu­ele papil­lair­li­j­nen, bijvoor­beeld de loop van een lijn, de lengte ervan of de uitein­des. Het derde niveau betre­ft details van de lij­nen, zoals breedte. Wan­neer er min­i­maal twaalf overeenkom­sten zijn tussen sets van vinger­af­drukken, kun­nen ze geï­den­ti­ficeerd wor­den. 

Das Experiment

Na de plechtige belofte dat we ze niet zouden doorgeven aan de over­heid, namen we de vinger­af­drukken af van drie beval­lige assis­ten­ten en lieten hen daar­na ver­schil­lende objecten aan­rak­en. Bedoel­ing: achter­af de spullen linken aan hun aan­rak­ers door mid­del van de vinger­af­druk analyse. De mis­erie begon al bij het afne­men van de vinger­af­drukken. In poli­tieseries wordt dit echt te sim­plis­tisch voorgesteld. Je moet met ver­schil­lende fac­toren reken­ing houden: niet te hard drukken op het stem­pelkussen­t­je, niet te hard drukken op het blad én zor­gen dat de vinger­af­druk groot genoeg is zodat alle patro­nen zicht­baar zijn. Nadat alle vinger­af­drukken mooi op ons blad staan, over­handi­gen we enkele bek­ers aan onze proe­fkoni­j­nen. Ze houden die een tien­tal sec­on­den vast, en teke­nen een sym­bool aan de onderkant zodat achter­haald kan wor­den of we de juiste bek­ers linken aan de juiste per­so­n­en. 

“Doet de poli­tie dat ook zo?” – een sar­castisch proe­fkoni­jn

Ent­hou­si­ast begin­nen we aan de fysis­che meth­ode. De bedoel­ing is hier om de onzicht­bare vinger­af­drukken in fysis­che inter­ac­tie te bren­gen met bepaalde stof­fen, waar­na ze zicht­baar wor­den. Het poed­eren in poli­tieseries is hier een voor­beeld van. Nadat het opper­vlak gepoed­erd is en de vinger­af­druk zicht­baar is, kan die met plak­band van het opper­vlak gehaald wor­den. Op inter­net lezen we dat mag­ne­siumpoed­er hier­voor geschikt is. Op naar het Kruid­vat, waar ze dit vast wel zullen hebben. Of niet? We kopen mag­ne­siumvoed­ingssup­ple­menten in poed­er­vorm, maar wan­neer we de ver­pakking ope­nen merken we dat het dikke kor­rels zijn en geen poed­ert­je. Kut. Poed­er­suik­er dan maar. De poed­er­suik­er hecht zich niet poed­erig genoeg op het opper­vlak, waar­door er geen vinger­af­druk zicht­baar wordt. Met een stuk touw impro­vis­eren we een kwast­je, maar zelfs dit kan geen soe­laas bieden bij het proberen ver­sprei­den van de poed­er­suik­er. Abort mis­sion. “Doet de poli­tie dat ook zo?” vraagt een proe­fkoni­jn sar­castisch. Fuck off, proe­fkoni­jn.

Das Chemie

Hoewel chemie nooit ons favori­ete vak was op de mid­del­bare school, zoeken we toch red­ding bij deze weten­schap om gezichtsver­lies te ver­mi­j­den. Hier is juist chemis­che inter­ac­tie de bedoel­ing. Een van de chem­i­cal­iën dat gebruikt kan wor­den is cyano­acry­laat. Google leert ons dat dit een van de ingrediën­ten is van super­li­jm. En laat dat nu net in onze bureaulade liggen. Low ener­gy to the max. We zetten de aanger­aak­te bek­ers een voor een in een lucht­dichte doos waarin super­li­jm ver­hit wordt – wij gebruik­ten een oliebran­der, maar andere ver­war­mende objecten zouden ook kun­nen – waar­door de cyano­acry­laat ver­dampt en zich hecht aan de onzicht­bare vinger­af­drukken die ver­vol­gens wit wor­den. Tip: doe dit niet in een kleine ges­loten ruimte, leer van onze fouten.

De makke­lijk­ste vinger­af­druk was die van proe­fkoni­jn D.

Wan­neer de bek­ers uit de doos gehaald wor­den, wer­pen wij onze blik op de inmid­dels zicht­bare vinger­af­drukken. We focussen ons op de duimaf­drukken, waar heel herken­bare patro­nen te vin­den zijn. Onze drie proe­fkoni­j­nen hebben toe­val­lig ook drie ver­schil­lende basis­pa­tro­nen in hun vinger­af­drukken (alti­jd al geweten dat ze basic waren), waar­door het linken van de bek­ers aan de proe­fkoni­j­nen makke­lijk­er wordt. Proe­fkoni­jn T. heeft als enige een mooie, heldere lus naar links. We kop­pe­len de bek­er met het krul­let­jessym­bool moeit­eloos aan hem. Thank you, next. Proe­fkoni­jn D. wijst ons op het illu­mi­nati-oog in de vinger­af­drukken van proe­fkoni­jn V. Onder de dacty­lo­scopen noe­men we dit ‘een boog’. En inder­daad, wan­neer wij de bek­er met de ruit­jes bek­ijken kun­nen we een boog onder­schei­den in de afdrukken. De makke­lijk­ste afdruk was die van proe­fkoni­jn D., die een prachtige kring heeft die van mijlen­ver herken­baar was. 

Das Résumé

Wat con­clud­eren we hier nu uit? Vinger­af­drukken ver­raden echt wel veel. Wij test­ten het met bek­ers, maar andere mogelijke sit­u­aties zijn ein­de­loos. Toch betwi­jfe­len we of vinger­af­druk­analyse de meest effec­tieve oploss­ing is in de stri­jd tegen iden­titeits­fraude. De Kamer keurde het wetsvoors­tel van Jan Jam­bon goed en vanaf april zullen de nieuwe elek­tro­n­is­che iden­titeit­skaarten ook onze vinger­af­drukken bevat­ten. Dit tegen de wil van het meren­deel van de bevolk­ing en de Pri­va­cy­commissie in. De nationale vei­ligheid gaan ze er miss­chien niet mee kun­nen garan­deren, ont­dekken wie welke bek­ers gebruikt op onze redac­tie helaas wel.