De Oscars: Wint geld of kwaliteit?


Op maandag 26 april worden de Academy Awards voor de 93ste keer uitgedeeld, het hoogst haalbare in cinemaland en dé ultieme onderscheiding van kwalitatief werk. Maar wie bepaalt wat het woord 'kwalitatief' betekent bij het uitreiken van een Oscar?

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 19/04/2021 – 9:39 door Ewout Van­craeynest

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

Wie op maandag 26 april uit de bus zullen komen als grote over­win­naar van de Oscars valt moeil­ijk te voor­spellen. Echter wie weet hoe de stem­ming ver­loopt en welke fac­toren mee bepalen of een film al dan niet kans maakt, heeft mogelijks een streep­je voor bij een wed­den­schap onder cine­fiele vrien­den.

#OscarsSo…

Chloe Zhao

De Oscars liggen al enkele jaren onder vuur. Beweg­in­gen als #OscarsSoWhite en #Oscars­So­Ma­le stri­j­den voor meer diver­siteit in het Hol­ly­wood-land­schap en die inspan­nin­gen begin­nen sti­laan hun vrucht­en af te wer­pen. Zo zijn er bij de Oscars van 2021 voor het eerst twee vrouwen genom­i­neerd voor beste regis­seur: Chloé Zhao voor ‘Nomad­land’ en Emer­ald Fen­nell voor ‘Promis­ing Young Woman’. Wetende dat er hier­voor in het 93-jarige bestaan van de cat­e­gorie slechts vijf vrouwen mee kon­den din­gen naar het beeld­je, kan dit gezien wor­den als een stap voor­waarts. Nadat de #OscarsSoWhite-kri­tiek in 2020 opnieuw oplaaide omdat negen­tien van de twintig nom­i­naties in de acteurscat­e­gorieën naar een witte acteur of actrice gin­gen, zijn nu negen van de twintig genom­i­neerde acteurs en actri­ces gek­leurd. Het hoog­ste aan­tal ooit.

Daar­naast wordt ook de vraag gesteld waarom grote block­busters en pop­u­laire films vaak over het hoofd gezien wor­den bij de Oscars. Denk maar aan Christo­pher Nolan die tot nu toe enkel voor ‘Dunkirk’ werd genom­i­neerd als beste regis­seur. Ook de immer suc­cesvolle Mar­vel-films − met uit­zon­der­ing van ‘Black Pan­ther’ − moeten het steev­ast doen met nom­i­naties in neven­cat­e­gorieën zoals ‘best visu­al effects’.

Deze struc­turele prob­le­men over diver­siteit en gelijkheid en de dis­cussie over wat een ‘Oscar­waardi­ge’ film is, roept de vraag op: Wie zijn de mensen met macht bij de Oscars? Wie bepaalt de nom­i­naties? En in hoev­erre zijn de Oscars nog een maat­staf van intrin­sieke kwaliteit?

Crash Course: The Academy

De Oscars wor­den uit­gereikt door de Acad­e­my. Momenteel bestaat deze Acad­e­my uit meer dan acht­duizend leden, onderverdeeld in zeven­tien takken (acteurs, regis­seurs, pro­du­cen­ten, cam­era­man­nen, enzovoort). Maar wat moet een mens doen om tot die Acad­e­my toe te tre­den? Wie genom­i­neerd wordt voor een Oscar en nog geen lid was, wordt automa­tisch lid. Een andere mogelijkheid is om je lid­maatschap aan te vra­gen met de ste­un van twee leden van de branche waar­bij je wil horen, die daar­na het ver­zoek eval­ueren alvorens de aan­vraag door te sturen naar de ‘board of gov­er­nors’ die het laat­ste woord hebben.

Een kos­tu­umon­twer­p­er mag mee beslis­sen over wie het beste cam­er­aw­erk heeft ver­richt 

De Oscarnom­i­naties wor­den per tak gekozen; elke afdel­ing bepaalt dus wie in de betr­e­f­fende cat­e­gorie genom­i­neerd wordt. De nom­i­naties voor ‘best pic­ture’ zijn de enige uit­zon­der­ing. Deze wor­den door alle Acad­e­myle­den bepaald. Eens de nom­i­naties bek­end zijn, wordt het stem­pro­ces opengetrokken en mag ieder lid voor elke cat­e­gorie zijn stem uit­bren­gen. Een kos­tu­umon­twer­p­er mag dus mee beslis­sen over wie het beste cam­er­aw­erk heeft ver­richt. 

Het feit dat iedereen uitein­delijk in alle cat­e­gorieën moet stem­men, zorgt ervoor dat het een huzaren­stuk­je wordt om alle films te bek­ijken. Daar­naast is het ook een logis­che veron­der­stelling dat de keuze van de leden van de Acad­e­my zal afhangen van hun eigen wereld­beeld. #OscarsSoWhite en #Oscars­So­Ma­le valt in eerste instantie dus gro­ten­deels te wijten aan het feit dat er in 2015 maar 25 pro­cent van de Acad­e­my vrouwen waren en slechts 8 pro­cent van de Acad­e­my niet wit was. Onder­tussen zijn deze per­cent­ages reeds opgekrikt naar respec­tievelijk 32 pro­cent en 16 pro­cent.

Hoe win je een Oscar?

Hoe zorg je ervoor dat mensen op jouw film stem­men? Eerst en vooral moeten ze hem gezien hebben. Daarom is het heel belan­grijk om cam­pagne te voeren want hoe meer buzz er rond een film wordt gecreëerd, hoe sneller alle leden van de Acad­e­my die zullen bek­ijken. Het is namelijk geen evi­den­tie dat elk lid alle films bek­ijkt, want in tegen­stelling tot film­re­censen­ten bestaat hun werk niet louter uit het bek­ijken en beo­orde­len van films. 

Het is geen evi­den­tie dat elk lid alle films bek­ijkt

De cam­pagne is dus van groot belang om de aan­dacht te trekken en een hype te creëren, maar is dat vol­doende? Meestal niet. De leden van de Acad­e­my zijn vaak op zoek naar een per­soon­lijk ver­haal van de film. Zo werd de film ‘Lion’ uit 2016 een film waarin migratie een belan­grijk ele­ment is, uit­ge­speeld als antwo­ord op de verkiez­ing van Trump dat jaar. Ook doen films die de artistieke waarde van cin­e­ma − en dus het vak van alle stemgerechtig­den − hoog in het vaan­del dra­gen, het vaak beter dan andere films zoals ‘La La Land’ uit 2016, waarin de hoof­drol­speel­ster ervan droomt om actrice te wor­den.

Casey Affleck

Dat zo’n cam­pagne niet alti­jd eerlijk is, getu­igt het geld dat de filmstudio’s er tege­naan smi­jten. Daar­naast wordt het spel soms vuil gespeeld. Toen Casey Affleck in 2016 toren­hoog favori­et was voor zijn ver­tolk­ing in ‘Man­ches­ter by the Sea’ werd in de aan­loop naar de verkiezin­gen een beschuldig­ing van grensover­schri­j­dend gedrag uit 2010 van onder het stof gehaald om zijn pop­u­lar­iteit onder de kiez­ers naar bene­den te halen. Zon­der suc­ces, want Affleck werd verkozen tot beste acteur. Kant­teken­ing is wel dat dergelijke whis­per­ing cam­paigns vaak het werk van de filmstudio’s zijn en vaak volledig buiten het medeweten van de andere genom­i­neer­den om plaatsvin­den.

Geld of kwaliteit?

Hoe belan­grijk en rep­re­sen­tatief is deze Oscarstem­ming dan? Kan men niet gewoon een Oscar kopen? Neen. Of de stemgerechtig­den de film effec­tief leuk vin­den, is niet afkoop­baar. Maar geld kan ervoor zor­gen dat de prent the talk of the town is. Een goede en dure cam­pagne kan dus voor een grote voor­sprong zor­gen ten opzichte van andere films.

Of de stemgerechtig­den de film effec­tief leuk vin­den, is niet afkoop­baar

Daar­naast is de Acad­e­my nogal ver­oud­erd en bestaat ze voor­namelijk uit witte man­nen. Hier­aan wordt de laat­ste jaren gew­erkt door veel nieuwe, diverse leden toe te lat­en. In 2016 waren er nog zo’n zes­duizend leden, nu zijn dat er meer dan acht­duizend. Maar het Hol­ly­wood-decor wordt niet op één dag omge­bouwd. Er is dus nog een lange weg te gaan. 

De Oscars zijn nog steeds een toon­beeld van kwaliteit want ieder lid van de Acad­e­my wil dat zijn stiel, de wereld van de cin­e­ma, een hoogstaand ima­go behoudt. Desal­ni­et­temin bli­jven een relatief gebrek aan diver­siteit, de invloed van big mon­ey en wat vuile rod­dels invloed uitoe­fe­nen op de uitein­delijke uitkomst.