Oorspronkelijk gepubliceerd op 26/10/2022 – 12:04 door Dries van Dort
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
Symmetrie, amandelvormige ogen, fit zijn, een duidelijke kaaklijn … Over schoonheid valt niet te twisten. Blijkbaar zijn er toch veel ‘knappe’ kenmerken waar een groot deel van de (westerse) bevolking het over eens is. Pretty privilege is een term voor de extra voordelen en kansen die zulke mensen zouden krijgen in het leven dankzij hun schoonheid. Zoals elke trend van deze tijd is ook pretty privilege ontstaan op en gepopulariseerd door TikTok.
Die knappe sollicitant zal ook wel een knaller van een boekhouder zijn
Laat ons beginnen met de term pretty privilege zelf. Het verwijst naar het fenomeen waarbij mensen die over het algemeen als fysiek aantrekkelijk worden gezien, extra kansen lijken te krijgen in het leven. Dat gebeurt niet bewust, maar blijkbaar voelen we ons collectief plots verplicht om met kortingen, voordelen, en jobaanbiedingen te gaan gooien wanneer we iemand knap tegen het lijf lopen. Het is niet fijn om toe te geven, maar de wereld schijnt een pak oneerlijker te zijn voor zij die fysiek als minder aantrekkelijk worden beschouwd. Hoe komt het toch dat uiterlijk ons allen zo verblind?
Een van de oorzaken is het bekende halo-effect: wanneer we iemand één positieve eigenschap toekennen (bv. fysieke aantrekkelijkheid), gaan we ervan uit dat ze ook goed zijn in andere zaken. Bijvoorbeeld, wanneer je denkt dat die knappe sollicitant ook wel een knaller van een boekhouder zal zijn. Een andere factor is zelfvertrouwen. Knappe mensen zouden overlopen van zelfzekerheid in zowat alles wat ze doen, en dat is iets wat werkgevers graag zien. Als laatste kunnen we ook een oorzaak vinden in de evolutie. Goede looks impliceren een goede gezondheid en vruchtbaarheid, en we hebben allemaal instinctief de neiging om hen als partner te prefereren.
Een andere vorm van pretty privilege is het geld dat vergaard kan worden op basis van een knap uiterlijk. Kim Kardashian is op zichzelf bijvoorbeeld al 1.8 miljard euro waard, en haar merk is voor een groot deel gebaseerd op badkamerselfies. Ook in de politiek en op tv brengen looks je makkelijk een stuk verder.
Het is helaas niet allemaal rozengeur en maneschijn voor de modellen van deze wereld. Al deze (veronderstelde) voordelen zorgen namelijk ook voor backlash. De torenhoge verwachtingen die we veronderstellen bij knappe looks, zorgen voor een verhoogde druk en dus ook een grotere kans op teleurstelling. We veronderstellen dat knappe mensen weinig tot geen tegenstand ervaren in hun leven, en als er toch iets ergs gebeurt, moeten ze vooral niet te hard zeuren. Denk aan Britney Spears haar drugproblematiek en de daaropvolgende zenuwinzinking. Ook worden knappe mensen sneller als afstandelijk en onsympathiek gezien, wat het aangaan van relaties bemoeilijkt.
Net zoals bij white privilege is het moeilijk om toe te geven dat we niet altijd honderd procent rationeel handelen. De moeilijkheid ligt er dan ook in om te erkennen dat we bevooroordeeld zijn, en daar op te letten.