Oorspronkelijk gepubliceerd op 20/02/2022 – 20:20 door Collin Cardon
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
Mensen passen zich constant aan hun omgeving aan: studenten kweken een tweede lever, ingenieursstudenten een ongezond slaapritme en rechtenstudenten een superioriteitsgevoel. Behalve deze tweede lever zijn deze veranderingen niet echt indrukwekkend, maar er is een bepaalde bevolkingsgroep die dit alles ver achter zich laat.
Scubaduiken zonder scuba
In Maleisië, Indonesië en de Filipijnen vinden we namelijk de Bajau. Dat deze groep niet zo bekend is, is vast en zeker te wijten aan het feit dat hun naam klinkt als een uiterst ruraal West-Vlaams scheldwoord. Maar zij hebben bereikt waar waterratten en amateurduikers enkel van kunnen dromen: ze kunnen hun adem dertien minuten lang inhouden en dieper dan zeventig meter onder water duiken met enkel zelfgemaakte zwembrillen en duikgordels. Ter vergelijking: dit is iets meer dan de spanwijdte van een Boeing 747.
De Bajau-bevolking kan hun adem dertien minuten lang inhouden en dieper dan zeventig meter diep duiken
Hoe in godsnaam slagen ze hierin zonder duikfles, wetsuit of zelfs wasknijper? Moeder Natuur, diva die ze is, heeft hier een vinger in de pap. Uit onderzoek van doctor Melissa Ilardo, gespecialiseerd in evolutionaire genomica, blijkt dat de Bajau-duikers een veel grotere milt hebben. In vergelijking met nabijgelegen volkeren die van de landbouw leven, zijn hun milten een anderhalf keer groter. Een hypothese over de functie van de milt die hierbij zeer goed aansluit, is dat deze een reservoir is voor geoxideerde rode bloedcellen: een soort van biologische duikfles dus. Wanneer de milt samentrekt, bijvoorbeeld door contact met koud water, komt er dan een extra boost zuurstofrijk bloed vrij, die ervoor zorgt de Bajau-duikers minder nood hebben aan ademen en dus hun adem langer kunnen inhouden.
Zeenomaden
Natuurlijke selectie zorgde ervoor dat dit Bajau-volkje een milt heeft waarop zelfs Superman jaloers is. De Bajau worden ook wel ‘zeenomaden’ genoemd, maar in plaats van over land, trekken zij over zee. Ze wonen op woonboten, of bouwen soms tijdelijk een palendorp op zee en leven van het verzamelen van schaaldieren. Doordat ze deze vorm van leven al millennialang volhouden, mag het niet verbazen dat Moeder Natuur hen een duwtje in de rug wou geven. Dit duwtje komt onder de slaapwekkende naam ‘PDE10A’: een gen dat instaat voor het produceren van hormonen in de schildklier die de grootte van de milt zouden bepalen.
Dit is niet alleen een leuk weetje voor je volgende date of jobinterview, het is ook goed nieuws voor de medische sector. In de geneeskunde zijn er veel situaties waarin lage zuurstofniveaus problemen of bijwerkingen veroorzaken voor patiënten. Het is daarom goed mogelijk dat dokters in de toekomst een extra grote zucht van opluchting zullen slaken.