Blackwashing bestaat niet


Bij de lancering van de officiële trailer van 'The little mermaid' brak heel de HLN-commentsectie los. Nu ook een Viking nog eens door een zwarte vrouw gespeeld wordt, is het hek echt van de dam. 'Blackwashing' treedt op de voorgrond.

Oor­spronke­lijk gepub­liceerd op 2/10/2022 – 11:44 door Bil­lie Thiessen

Dit artikel werdt oor­pronke­lijk gepub­liceerd op de oude Scham­per site. Toen deze uit gebruik werd genomen, wer­den alle artikels overgezet.

In het medi­a­land­schap is het in deze mod­erne tij­den enorm moeil­ijk nav­igeren. Cre­atieve vri­jheid is een recht, maar gaat gepaard met een hoge kost. Mensen lijken hun mening niet voor zichzelf te kun­nen houden. Vri­jheid van mening­suit­ing betekent blijk­baar dat elke gedachte gedeeld moet wor­den. Ook menin­gen als: “Een zwarte actrice voor de kleine zeemeer­min is onaan­vaard­baar!” Nochtans is een zeemeer­min een puur fic­tief per­son­age dat in ver­schil­lende cul­turen voorkomt. Bijgevolg zal een zeemeer­min dus his­torisch gezien al elke mogelijke huid­skleur hebben gehad. Waar mensen die geloven in het fenomeen van black­wash­ing het niet over hebben, is het feit dat bijvoor­beeld de ‘Prince of Per­sia’ gespeeld werd door een witte acteur. Wat nog vak­er genegeerd wordt, is de oogk­leur, haarsti­jlen, grootte, enzovoort. In ver­filmin­gen wordt er fre­quent los omge­gaan met de beschri­jv­ing van per­son­ages. De focus hoort te liggen op welke acteur het best is voor de rol. Het is echter wan­neer een karak­ter ver­tolkt wordt door een acteur met een andere huid­skleur dat er blijk­baar inbreuk wordt gedaan op de waarde van het ver­haal.

Cre­ative vri­jheid is een recht, maar komt met een hoge kost.

Een argu­ment dat vaak wordt aange­haald in deze dis­cussie is dat de huid­skleur ‘niet his­torisch cor­rect’ zou zijn. De frus­tratie gaat echter niet over doc­u­men­taires, maar over fic­tiereek­sen en ‑films. fic·tie (de; v): op fan­ta­sie be­rus­ten­de ge­schrif­ten, fic­ti­o­ne­le li­te­ra­tuur, bv. romans, nov­el­les, enzovoort. Of dat is toch de defin­i­tie die Van Dale hanteert. Het gedeelte ‘op fan­tasie berus­tend’ garan­deert een soort cre­atieve vri­jheid. Ook een vri­jheid in het kiezen wie welke rol het best zou ver­tolken. Als haar- en oogk­leur hier geen rol in spe­len, waarom huid­skleur dan wel?

Lau­rens De Vos haalt in zijn opinie in De Stan­daard cor­rect een fetisjisme met huid­skleur aan. Al vrees ik dat hij de roep van de ‘woke’-generatie ver­keerd had ver­staan. Ja, in het verleden is er ook heisa geweest om het feit dat witte mensen his­torische per­son­ages met een andere etnis­che afkomst spe­len. Deze had echter min­der te mak­en met his­torische cor­rec­theid, maar meer met het feit dat door dit soort ‘white­wash­ing’ acteurs met een andere huid­skleur nog min­der kansen kri­j­gen in de film­sec­tor. Het­zelfde geldt voor het voor­beeld dat hij zelf aan­haalt over Vic­tor Pol­ster en zijn hoof­drol in ‘Girl’. Hier gaat het niet om his­torische feit­elijkheid of cre­atieve vri­jheid, maar over gelijkheid. Het is die gelijkheid die eerst gegaran­deerd moet kun­nen wor­den. Elke acteur kan een­der welke rol spe­len in fic­tie, maar elke acteur moet dan ook dezelfde kansen kri­j­gen, ongeacht sek­su­aliteit, gen­deri­den­titeit of etniciteit. Het is die ongelijkheid die niet bestaat in de andere richt­ing, witte acteurs kri­j­gen nog steeds de meeste kansen. Met andere woor­den, ‘black­wash­ing’ bestaat niet.