Bitcoins, het nieuwe goud?

Dat de waarde van de bit­coin door het dak gaat, is een under­state­ment. Dat het een soort online munt is, hebben de meesten intussen ook al uit­gevo­geld. Toch drin­gen zich nuances op tegen­over een ‘gewone’ munt.

Goudkoorts

De pri­js wordt bijvoor­beeld louter door de wet van vraag en aan­bod bepaald, zek­er gezien het eindi­ge aan­tal bit­coins. De munt ste­unt op een zel­freg­ulerend netwerk zon­der cen­traal orgaan. Kun­st­matig gek­looi door cen­trale banken en vlieg­tu­igen vol geld voor fam­i­liele­den zit­ten er dan niet meer in. Velen over­we­gen te investeren in dit nieuwe goud, ter­wi­jl grote (inter)nationale instellin­gen waarschuwen voor de tal­loze scams bij cryp­tocur­ren­cies, die als pad­den­stoe­len uit de grond schi­eten.

Blokken maar

God schiep de aarde, maar God mag weten wie Satoshi Nakamo­to is. Nakamo­to is een pseudoniem voor de per­soon of groep per­so­n­en die in 2009 de eerste blockchain imple­menteerde. Bit­coin zag daarmee het lev­enslicht. Zoals de naam doet ver­moe­den, vormt een ket­ting van blokken het fun­da­ment van de bit­coin. Elke blok in de ket­ting verza­melt trans­ac­ties. Wan­neer je een aan­tal bit­coins wil over­dra­gen aan iemand, wordt deze trans­ac­tie doorges­tu­urd naar ver­schil­lende min­ers in het netwerk. Tal­loze gespe­cialiseerde com­put­ers investeren ver­vol­gens enorme rekenkracht om deze trans­ac­ties te ver­pakken in een blok, dat dan onher­roe­pelijk cryp­tografisch gekop­peld wordt aan het laat­ste blok in de blockchain. Min­ers, de com­put­ers die deze blokken vor­men, del­ven als het ware bit­coins op. In ruil voor de hun ter beschikking gestelde rekenkracht ont­van­gen ze 12,5 bit­coins. Deze beloning halveert echter elke vier jaar en er zijn maar een eindig aan­tal bit­coins: 21 miljoen. Boven­di­en is de bit­coin fraudebestendig. Bij de kle­in­ste wijzig­ing aan een ‘ver­pak­te’ trans­ac­tie zal de kop­pel­ing met andere blokken ver­bro­ken wor­de­nen.

Banken? Weg ermee!

Niet enkel poogt de bit­coin het dig­i­tale goud te wor­den, het bedreigt ook banken. Iedereen met een com­put­er kan zich immers aansluiten op het Bit­coin-netwerk en trans­ac­ties ver­i­fiëren. De over­dracht gebeurt recht­streeks, zon­der tussenkomst van een derde. Een mooie illus­tratie van ‘cut out the mid­dle man’, dus. Of je nu met bit­coins een pin­t­je wil bestellen of geld wil sturen naar je vriend in Nieuw-Zee­land, er zijn geen tussenkosten en de trans­ac­ties­nel­heid gaat zek­er veel sneller. Deze evo­lu­tie baart de banken dus terecht zor­gen. 

The legal side

“In Bel­gië bestaat er geen wet­telijke regeling rond Bit­coin. Is het een betaalmid­del of niet? Dat is ongedefinieerd. We lat­en het wel toe, maar een echte regel­gev­ing is er niet”, steekt Jelle Janssens, pro­fes­sor in de Crim­i­nolo­gie, van wal. “In het Gentse zijn er al ver­schil­lende jaren bedri­jven met Bit­coin bezig en er zijn zelfs dure sport­wa­gens mee gekocht. Ille­gaal is het dus zek­er niet”, ver­vol­gt Janssens. “De Europese Com­missie onder­zoekt cryp­tocur­ren­cies al lang, maar ziet de anon­imiteit van de munt als een prob­leem. Ze vrezen immers dat crim­inele onderne­mers hier gretig gebruik van zullen mak­en, al ben je met Bit­coin nog steeds niet hele­maal anon­iem.” Het hoeft geen betoog dat over­he­den niet zo tuk zijn op gede­cen­traliseerde sys­te­men die ze niet kun­nen con­trol­eren en mogelijk hun gezag onder­mi­j­nen. Tech­nolo­gieën zoals Bit­tor­rent en Tor hebben echter al bewezen dat peer-to-peer-netwerken makke­lijk kun­nen over­leven zon­der cen­traal bestu­ur of over­hei­d­scon­t­role. Probeert de over­heid het netwerk aan ban­den te leggen, dan groeien er vaak, zoals bij de Griekse water­slang Hydra, voor elk afge­hakt hoofd twee hoof­den in de plaats aan.

Met Bit­coin ben je nog steeds niet hele­maal anon­iem

Het is niet al goud wat blinkt

Naast de vele voorde­len die de bit­coin met zich mee­brengt, dienen er zich bij­na onver­mi­jdelijk ook nade­len aan. De munt mag dan wel ont­wor­pen zijn rond een gede­cen­traliseerd netwerk, in de prak­tijk kun­nen we gewag mak­en van een gecen­traliseerd gede­cen­traliseerd sys­teem. Omwille van schaalvo­orde­len bun­de­len kleine min­ers hun kracht­en om zo meer blokken te ver­w­erken. Op zich vormt dat geen prob­leem, maar het aan­deel van de drie groot­ste groeperin­gen bedraagt onder­tussen meer dan 51% van de rekenkracht op het netwerk. Een meerder­heid is vereist om een blok te ver­i­fiëren en dus vol­doende om het netwerk naar je hand te zetten.

De energiev­er­slin­dende fac­tor van het Bit­coin-netwerk is een ander prob­leem. Nu al ver­bruikt dit netwerk zo’n 0,11% van de wereld­wi­jde energievoorzien­ing. Omgerek­end kun je met de energiekost van één trans­ac­tie een week lang je huis van stroom voorzien. Node­loos om te stellen dat Visa en andere inter­na­tionale betaalmech­a­nis­men van­daag een pak zuiniger zijn. Miss­chien toch niet de beste aan­vulling op je ecol­o­gis­che beleg­gingsporte­feuille.

Met de energiekost van één trans­ac­tie kan je een week lang je huis van stroom voorzien

Denk verder ook maar tweemaal na voor­dat je je vrien­den hun pin­t­jes laat terug­be­tal­en met bit­coins. Net als goud is Bit­coin momenteel een vrij log betaalmid­del. Voor kleine, snelle trans­ac­ties is het niet inter­es­sant en zijn er meer geschik­te alter­natieven ondere de vele cryp­tocur­ren­cies te vin­den.

Boven­di­en ligt het Bit­coin-netwerk nu onder het vuur door vele spam-trans­ac­ties, nut­teloze trans­ac­ties die enkel de trans­ac­ties­nel­heid ver­tra­gen en de trans­ac­tiekosten de pan uit lat­en swin­gen. Hoe klein­er de trans­ac­tie die je uitvo­ert, hoe hard­er dat door­weegt. Tij­dens de voor­berei­d­ing van dit artikel betaalden we voor een paar drankjes op café – in casu de Molo­tov – al snel een paar euro’s aan trans­ac­tiekosten, wat moeil­ijk op kan tegen het con­tant geld of ban­con­tact met zijn beperk­te trans­ac­tiekosten. Trans­ac­ties met  een hogere fooi verkri­j­gen een hogere pri­or­iteit in de ver­w­erk­ing. Onze pin­t­jes mogen dan al lang ver­teerd zijn, een week lat­er staat de trans­ac­tie nog steeds in de wachtrij om ver­pakt te wor­den in een blok en aan de ket­ting te hangen. Het lijkt dan ook aangewezen om te bli­jven feesten in euro’s. Deze trage ver­w­erk­ing brengt dan ook een enorm gevaar met zich mee: bij een gebrek aan ken­nis over dit pro­cedé kan je makke­lijk in de luren gelegd wor­den en is het mogelijk dat je je bit­coins nooit zult ont­van­gen.

Bij een gebrek aan ken­nis kan je makke­lijk in de luren wor­den gelegd en het is mogelijk dat je je bit­coins nooit zult ont­van­gen

Het is duidelijk dat Bit­coin en andere blockchain-onderne­min­gen nog in hun kinder­schoe­nen staan, met de bijbe­horende kinderziek­tes. Toch hebben deze tech­nolo­gieën op ver­schil­lende plaat­sen in de wereld al een posi­tieve impact op vele mensen­levens, en in de toekomst zal blockchain vol­gens som­mige vision­airs niet meer weg te denken zijn. Fas­ten your seat­belts, de bouw­blokken van mor­gen wor­den van­daag gedelfd!