Biografie: Tinariwen

De groep rond Ibrahim Ag Alhabib ont­popte zich gelei­delijk aan tot het huidi­ge wereld­bek­ende col­lec­tief, maar een rimpel­loos suc­cesver­haal kan je Tinari­wen bezwaar­lijk noe­men. 

Over lijden en strijden

Ag Alhabib zag als vier­jarige jon­gen zijn vad­er geëx­e­cu­teerd wor­den tij­dens de Toeare­gop­standen in Noord-Mali. Tij­dens zijn verbli­jf in een vluchtelin­genkamp in Alger­i­je ver­li­et hij samen met enkele andere jon­geren, de lat­ere groep­sle­den, vaak het kamp om even verderop muziek te spe­len. De jon­gens beant­wo­ord­den in 1980 de mil­i­taire oproep van Muam­mar al-Gaddafi en stre­den vijf jaar lat­er opnieuw mee met de Toeareg in Libië, waar ze de andere muzikan­ten leer­den ken­nen.

De groep slaagde er ondanks de omstandighe­den in om tij­dens die peri­ode muziek op te nemen, en dat hele­maal gratis voor al wie hen een lege cas­sette bezorgde. In 1990 vocht­en ze een laat­ste keer mee tegen de regeringstroepen, waar­na de groep besloot om zich uit­slui­tend nog op muziek te focussen. Ze reis­den enkele klein­schalige fes­ti­vals af, waar­na grotere even­e­menten vol­gden, zoals Roskilde en ook het Bel­gis­che Sfinks Fes­ti­val.

Berberse sound, barbaarse background

Tinari­wen omschri­jft hun sound met de term assouf, ‘nos­tal­gie’ in het Ned­er­lands; een mix van elek­trische gitaren met onder­huidse rock en blues en het tra­di­tionele gelu­id van Toeareg­muziek. Dat laat­ste herken je aan twee typ­is­che instru­menten uit deze sti­jl: de anzad, een een­snar­ige viool, en de tende, een soort drum bedekt met geit­en­vellen. Dat elek­trische gitaren en een pen­ta­tonis­che sound, die men in de West­erse wereld min­der goed kent, ver­w­even zit­ten in muziek, zorgt ervoor dat Tinari­wen toch zeer herken­baar is.

Elek­trische gitaren en een pen­ta­tonis­che sound zor­gen ervoor dat Tinari­wen toch zeer herken­baar is

Qua sound en ritme lijkt assouf dan wel in de lijn van de tra­di­tionele Toeareg­muziek te liggen, maar de inhoud ver­schilt enorm. In hun tek­sten beschri­jven ze geen helden uit het verleden, maar spreken ze over de huidi­ge schri­j­nende sit­u­atie van hun thuis­land. Een grote ®evo­lu­tie die breekt met de schri­jf­sti­jl van weleer. Mensen die tij­dens de opstanden Tinari­wen beluis­ter­den, hoor­den over de tragis­che realiteit die bran­dend actueel was. De par­al­lel met blues wordt dan ook vooral getrokken op vlak van tek­sten, aangezien ze bei­de vertellen over de ver­schrikke­lijke omstandighe­den in hun thuishavens.

De grootste familie

De bezetting van Tinari­wen is, met uit­zon­der­ing van een paar vaste groep­sle­den, een col­lec­tief dat nooit con­stant bli­jft. “Één grote fam­i­lie”, zegt Ag Alhabib er zelf over. En die fam­i­lie heeft zich de laat­ste jaren ook inter­na­tion­aal sterk uit­ge­breid. Zo werk­ten ze voor ‘Elwan’ samen met Alain Johannes, gitarist van Queens of the Stone Age, en hoor je op ‘Admad­jar’ ook duizend­poot War­ren Ellis, rechter­hand van Nick Cave. In het pro­gram­ma ‘Off the Record’ biechtte Trix­ie Whit­ley zelfs op ‘Emmaar’ als inspi­ratie te gebruiken voor haar eigen gitaar­spel. Best een aardig pal­mares tot nu toe.

Dat je het laat­ste nog niet geho­ord hebt van Tinari­wen, is zek­er. Figu­urlijk dan, want hun laat­ste album heb je hopelijk wél al volledig beluis­terd.