Bierplezier

Erwin Plancke en Tim De Roeck

“Bier proeven doe je in een proe­f­glas, je spuwt het niet uit in een ordi­naire emmer, zoals je met wijn zou doen.” We had­den al meteen iets bijgeleerd van Erwin Plancke en Tim De Roeck, respec­tievelijk voorzit­ter en erevoorzit­ter van de Gentse Bierverenig­ing. Die laat­ste, tevens docent in de oplei­d­ing Zytholo­gie en chef-kok van oplei­d­ing, gaf ons naast een Bel­gis­che stout, ook een woord­je uit­leg over Bel­gisch cul­tureel erf­goed.

Hoe scoort Bel­gië tegen­over de rest van de wereld?

Tim De Roeck

“Sowieso is bier­proeven sub­jec­tief. ‘Het beste bier’ bestaat niet. De meest objec­tieve manier is door een zo groot mogelijk pub­liek te bevra­gen. Het was op de web­site ratebeer.com dat West­vleteren tot num­mer één verkozen werd, en zo begon de ‘West­vleteren­hype’. Door­gaans zit­ten op die site biergeeks die van zeer uit­ge­spro­ken bieren houden, dus erg rep­re­sen­tatief voor de gemid­delde bier­drink­ende bevolk­ing is het niet. De top 50 wordt gedom­i­neerd door Amerikaanse bieren, die veel extremer uit­gaan. Maar er zit­ten ook wel twaalf Bel­gis­che bieren tussen, wat niet slecht is voor een klein land­je.”

“Wat Bel­gisch bier uniek maakt, is onze bier­cul­tu­ur. Bij andere lan­den ging die ver­loren, ter­wi­jl Bel­gië, maar ook het Verenigd Koninkrijk, Tsjechië en Duit­s­land vasthield­en aan hun tra­di­ties. Het gevaar is dan weer dat er in andere lan­den meer geëx­per­i­menteerd wordt. Zow­el de con­sument als de brouw­ers van bij ons hebben wat last van mis­plaatst chau­vin­isme, en daar proberen we met onze verenig­ing wat bij te sturen. We merken dat er onder de modale bier­drink­ende bevolk­ing meer en meer een neig­ing ontstaat om ook de spe­cialere bieren op te zoeken.”

Hoe zit het met het ima­go van bier tegen­over wijn?

Bier

“Onze grote frus­tratie is dat bier zelden een plaats kri­jgt op de eettafel. Met de feestda­gen is dat alti­jd wijn, cava, cham­pagne. Ik denk dat dit niet puur Bel­gisch is, maar zek­er hier zit bier echt in een cafés­feer. Het ima­go dat het geen ver­fi­jnde drank is, komt o.a. van de glazen. Bij een vier­gan­gen­menu is 33cl bier bij elke gang te veel. Maar je kan een flesje even­goed verde­len onder mensen. Het mag voor mijn part zelfs in een wijn­glas.”

“Het ver­schil tussen bier en wijn, is dat bier zeer ambachtelijk bli­jft. Bij wijn moet je niet veel meer doen dan je sap mak­en en lat­en fer­menteren. Bij bier ben je veel tech­nis­ch­er bezig. Het begint al bij de samen­stelling van je mouten. Met wijn kan je dat natu­urlijk ook met je druiv­en doen, maar door­gaans neem je gewoon wat je als wijn­boer staan hebt, en heb je niet zo veel keuze. Daar­na vol­gt het kookpro­ces, waar­bij je op ver­schil­lende trap­pen je tem­per­atu­ur moet ver­hogen en aan­houden, om zetme­len in andere soorten suik­ers te lat­en omzetten: wel ver­gist­bare suik­ers, niet-ver­gist­bare suik­ers. Dan heb je nog je hop­soorten. Er zijn hon­der­den hop­soorten waar je uit kan kiezen als brouw­er, en die alle­maal andere smak­en en andere geuren hebben.”

Wat vin­dt u van de recente norm omtrent het max­i­mum aan­tal glazen per week?

Tim De Roeck

“Het is voor­spel­baar dat mensen lastig gaan doen als je hun plezi­er afneemt, maar je mag alco­holmis­bruik ook niet onder­schat­ten. Die regels zijn sowieso een beet­je bij het haar getrokken: het heeft bijvoor­beeld ook veel te mak­en met je lichaams­gewicht. Anderz­i­jds is het miss­chien soms niet zo slecht om de mensen daar bewust van te mak­en. Zelf proef ik per jaar 1500 ver­schil­lende soorten bieren, dus heb ik een soort self check inge­bouwd: ik zorg dat ik min­stens twee dagen per week niets drink.”

“Het is voor­spel­baar dat mensen lastig gaan doen als je hun plezi­er afneemt, maar je mag alco­holmis­bruik ook niet onder­schat­ten”

Hoe ziet u de toekomst van abdi­j­bieren? Wat gebeurt er met de abdi­j­bieren als de abdi­jen verd­wi­j­nen?

“Allereerst is er een ver­schil tussen trap­pis­ten­bieren en abdi­j­bieren. In tegen­stellin­gen tot abdi­j­bieren, moeten trap­pis­ten­bieren gebrouwen wor­den bin­nen de abdij zelf. De regel is dat de paters het zeggen­schap behouden en dat een deel van de opbrengst naar goede werken moet gaan, maar ze mogen wel externe werkkracht­en inzetten.”

“De toekomst is moeil­ijk te voor­spellen. Ik denk dat er nog ongeveer vijf­tien paters in West­vleteren wonen. In Grim­ber­gen importeren ze bijvoor­beeld mensen uit India, en in het Gentse Augusti­j­nen­kloost­er zit­ten heel veel Afrika­nen. Zelfs al hebben ze een teko­rt aan werkkracht­en, toch denk ik dat het trap­pis­ten­bier alti­jd op een manier zal bli­jven voortbestaan.”

Als je zo 1500 bieren per jaar drinkt, kan je dan ooit zeggen: ‘Nu ken ik alles’?

Erwin Plancke

“Nooit. Zes jaar gele­den had ik de illusie om ooit wel ongeveer alles Bel­gisch geproefd te hebben. Ik heb recent gezien dat ik net voor­bij de 50% zit van alle Bel­gis­che bieren die op ratebeer.com staan. Een jaar gele­den kon ik nog ongeveer vol­gen met alles wat in Vlaan­deren uitk­wam, en kon ik daar ook wel aanger­ak­en. Nu is het niet te doen. Ik heb daar­net eens gekeken: in de laat­ste ander­halve maand zijn er meer dan 100 Bel­gis­che bieren toegevoegd op de web­site. Er staan er ongeveer 7000 op, waar­van ik er dus ongeveer 3500 gedronken heb. Er zijn natu­urlijk alti­jd bieren die ophouden te bestaan, en er wor­den con­stant nieuwe gemaakt. Dat is nu een trend die de laat­ste paar jaar expo­nen­tieel gegroeid is.

“Zes jaar gele­den had ik de illusie om ooit wel ongeveer alles Bel­gisch geproefd te hebben”

Daar zit ook een leuke kant aan, natu­urlijk.

“Zek­er, het is con­stant ont­dekken. Het leuke is net dat er zo veel geëx­per­i­menteerd wordt, en er zoveel nieuwe din­gen op de markt komen. Het is een mooie tijd als bier­liefheb­ber. De groei zoals het nu bezig is, dat kan natu­urlijk niet bli­jven duren. Daar moeten we ons van bewust zijn. Dat is de bubbel die ooit ook zal moeten barsten. Dat is het­zelfde in Ameri­ka, trouwens. Daar zijn ze op drie jaar tijd van 3000 naar 5000 brouw­er­i­jen gegaan. Per dag komen er meer dan een of ander­half bij. Dat kan niet bli­jven duren. Op de duur ger­aakt de markt verzadigd.”

Geeft bier na wijn veni­jn?

“Dat is beeld­spraak. Vroeger dronken de gewone mensen bier, en de edel­lieden, of mensen van een hogere stand, dronken wijn. Als ze zeggen “bier na wijn geeft veni­jn”, bedoe­len ze dat je eerst tot de gegoede klasse beho­orde, en erna afgleed van de sociale lad­der. Maar wat men­gen betre­ft: het is vooral een beet­je zelf je gren­zen ken­nen. Ik heb dat geleerd als stu­dent, op een shot­je­savond van Chem­i­ca. Een euro voor een proef­buis­je, dus dan sta je daar al snel met een stuk of vijf-zes shot­jes in je hand. Ik kreeg dorst van die zoete plakkerige jen­ev­er, dus ik dronk daar alti­jd een pint tussen. Dat is niet goed afgelopen. Maar dat heeft dus niets te mak­en met al dan niet men­gen, dat is gewoon te veel alco­hol bin­nen hebben.”