Bier brouwen met (ge)MAK

Bier en Bel­gen. Het gouden ger­ste­nat drukt van­daag de dag nog steeds zijn stem­pel op onze land­s­cul­tu­ur. Rond 2000 v.C. wer­den in Egypte al meer dan tien ver­schil­lende bier­soorten gebrouwen. Een risi­co­volle onderne­m­ing toen, want wie slecht bier pro­duceerde, liep de kans in zijn eigen bier te wor­den ver­dronken. Heineken had het in die peri­ode dan ook wellicht niet over­leefd. De Sumer­iërs uit het Mid­den-Oost­en prezen zelfs een ‘godin van het bier’, Ninkasi genaamd. Tevens het bewi­js dat bier­brouwen alles­be­halve een zuiver man­nelijke hob­by was. Ook de Grieken en Romeinen loof­den de Egyp­tis­che goden­drank, maar die leek ver­moedelijk meer op wijn dan op de heden­daagse brouwsels. 

Gist, tegenslag en zeer veel liefde

Dat men in die tijd al bezig was met zulke com­plexe processen, is moeil­ijk te geloven. Weten­schap­pers bogen en buigen zich immers nog steeds over aller­lei onder­zoeks­ge­bieden omtrent het brouwen van bier. Spon­tane gist­ing, het­geen optreedt wan­neer je groen­ten en fruit te lang bli­jven liggen, is zo’n belan­grijke. Spon­tane gist­ing is het omzetten van suik­ers in alco­hol en CO₂ door natu­urlijke gistschim­mels. Nadat men dit project onder con­t­role had, kon men volop begin­nen te exper­i­menteren met aller­lei gist­soorten. Elke gist­vari­ant heeft zijn eigen unieke aroma’s en de keuze hier­van is dus alles­bepal­end voor de uitein­delijke biers­maak. Brouw­ers gaan op die manier op zoek naar dé ide­ale gist­soort voor het per­fecte bier; hun eigen, goed­be­waarde, geheime recept.

Brouw­ers gaan op zoek naar dé ide­ale gist­soort; hun eigen, goed­be­waarde, geheime recept

Het Bel­gis­che bier werd alti­jd al geken­merkt door zijn ambachtelijke manier van brouwen. Maar in de loop van de 20e eeuw kocht­en de grote, indus­triële brouw­er­i­jen veel kleine brouw­er­i­jen op. Door deze over­name nam de per­soon­lijkheid van het bier­brouwen sterk af. De laat­ste jaren zijn echter steeds meer mensen de huidi­ge mas­s­apro­duc­tiemaatschap­pij moe en zoeken zij opnieuw naar authen­ticiteit. Men wil bier met karak­ter, echtheid en per­soon­lijkheid; de gekun­stelde, onper­soon­lijke bieren zeggen hun steeds min­der. Een ambachtelijk prod­uct met een ver­haal erachter, daar draait het van­daag de dag alle­maal om. Dit soort brouw­er­i­jen kent sinds de laat­ste tien jaar dan ook weer een flinke opmars.

In 2018 waren er iets meer dan driehon­derd brouw­er­i­jen in Bel­gië, een ver­dubbel­ing in vergelijk­ing met vijf jaar eerder. Het gaat dan vooral om klein­schalige, ambachtelijke brouw­er­i­jen die meestal bier van hoge gist­ing brouwen. Bij zo’n gist­ing­spro­ces bli­jft de gist boven­dri­jven. In zulke brouw­er­i­jen staan vaak gepas­sioneerde hob­by­brouw­ers aan het roer, die het bier­brouwen zijn ges­tart in hun keuken en deze uitein­delijk zijn ont­groeid. MAK Brew­ery, een bier­fir­ma uit Zaven­tem die intussen tot de cat­e­gorie brouw­er­ij mag gerek­end wor­den, is hier het per­fecte voor­beeld van.

Onvergetelijke vriendschap brouwen

De vrien­den van MAK Brew­ery omschri­jven zichzelf graag als ‘negen Zaven­temse zot­ten die zeven zon­nige zonda­gen zalige biert­jes zullen brouwen’ – dat laat­ste klopt, maar ze zijn onder­tussen al met tien. Het begon ook heel onschuldig; samen bier degus­teren op een zondag­namid­dag in het chi­rolokaal. Met hun kri­tis­che en ervaren smaak­pa­pillen kon­den ze per­fect zeggen wat wel of niet goed was, en elk nieuw biert­je kreeg een plek op hun befaamde bier­muur. Toen die bier­muur plots de kaap van 999 flesjes haalde, wilden ze voor num­mer duizend net iets spe­cialers. Relatief beschonken smeed­den ze plan­nen om hun eigen bier te brouwen, in de eerste plaats voor zichzelf en gewoon omdat ze daar zin in had­den. ‘Voor zichzelf’ blijkt nu een under­state­ment, hun eerste bier ‘MAK Eens Proeven’ is tegen­wo­ordig tal­rijk aan­wezig in ver­schil­lende cafés, winkels en drank­cen­trales in het land­schap tussen Brus­sel en Leu­ven.

Steeds meer mensen zijn de mas­s­apro­duc­tiemaatschap­pij moe. Men wil bier met karak­ter.

Als makkers die elka­ar ken­nen van de chi­ro of het jeugdhuis van Ster­re­beek (een klein dor­p­je in de gemeente Zaven­tem, red.), houden ze samen de brouw­er­ij ver­baz­ing­wekkend goed draaiende. In een bier­fir­ma met al je vrien­den kan je soms wel bot­sen op het feit dat niet iedereen dezelfde visie heeft of niet hele­maal gestroom­li­jnd denkt. “Maar uitein­delijk vertrouw je elka­ar voor de volle hon­derd pro­cent, geeft het vol­doen­ing en is het daar­bij ook gewoon plezierig”, aldus Lean­der Meeuwis van MAK Brew­ery. Nog een reden om sim­pel­weg een brouw­er­ij op te starten met je vrien­den dus. Hoewel ‘sim­pel­weg’ miss­chien niet het juiste woord is.

MAK Eens Bier Brouwen?

Ze begonnen in 2017 met een starterspakket in een doorsnee keuken, pakket­ten die tegen­wo­ordig ook makke­lijk te vin­den zijn op het inter­net (ja, ook jij kan er een in huis halen). Een paar maan­den na de aan­schaffing van die starter­skit zijn ze begonnen met de cre­atie van eigen recepten. De man­nen lieten hun cre­ativiteit de vri­je loop en namen de smak­en van geproefde biert­jes en geteste recepten mee om uitein­delijk tot eens­gezind­heid te komen.

“De drang naar per­fec­tie brengt ons dichter bij elka­ar” – Lean­der Meeuwis

“We wilden zoveel mogelijk exper­i­menteren met ver­schil­lende aroma’s,” licht Lean­der toe, “maar dat vereist ook ander mate­ri­aal. We zijn dan ges­tart met het bouwen van een eigen instal­latie en ver­huis­den naar een meer geschik­te locatie, die intussen voorzien is van alle nodi­ge tech­nis­che snuf­jes. Niet enkel de juiste aroma’s en de hoeveel­he­den die je gebruikt zijn belan­grijk. Ook de tem­per­atu­ur voor, tij­dens en na het pro­ces is een fun­da­mentele pijler. De instal­latie die we zelf gebouwd hebben en andere aan­passin­gen in ons ‘brouwkot’ vol­doen hier­aan.” Al die liters bier wor­den niet daar gebrouwen, trouwens. Hier­voor hebben ze hun recept naar een fir­ma ges­tu­urd.

Een suc­cesver­haal is vanzelf­sprek­end niet zon­der mis­lukkin­gen. “Veel van onze test­batch­es waren om in de vuil­bak te kieperen”, vertelt MAK’er Bart Oers. Gek genoeg bleven ze door­gaan om zelfs nu, na hun eerste bier, nog een tweede op de markt te bren­gen. Vrien­den waren ze al lang, maar Lean­der legt uit hoe die band zich nu verder man­i­fes­teert door hun gemeen­schap­pelijke passie. “De drang naar per­fec­tie, die we alle­maal hebben, brengt ons dichter bij elka­ar. De vibe die we onder­ling beleven, is fan­tastisch.” Zo staat vooral vriend­schap en de beleve­nis van het bier cen­traal ten huize MAK Brew­ery.