Oorspronkelijk gepubliceerd op 16/11/2020 – 10:53 door Jasper Van der EeckenMick Menu
Dit artikel werdt oorpronkelijk gepubliceerd op de oude Schamper site. Toen deze uit gebruik werd genomen, werden alle artikels overgezet.
“De impact van de COVID-19-crisis op de samenleving is ongelijk verdeeld.” Op die manier openen zestien professoren en emeriti van Vlaamse universiteiten een oproep van solidariteit. Met de actie ‘1000x1000′ hopen ze hun collega-academici te overtuigen om elk duizend euro te storten. Hun doel: 1.000.000 euro inzamelen om kinderen uit kansarme gezinnen, die hard getroffen werden door de coronacrisis, te ondersteunen. Historicus Bruno De Wever, professor aan de UGent, is een van de initiatiefnemers van de actie en legt uit hoe de actie ontstaan is. “Het idee is kort voor de zomer gegroeid bij een aantal collega’s van de Universiteit Antwerpen. Mensen zoals Marnix Beyen (historicus aan de Universiteit Antwerpen) hebben hun directe netwerk in de academische wereld aangesproken. Op die manier is een groep van zestien initiatiefnemers samengebracht die met deze actie op de proppen is gekomen. Het basisidee is dat de coronacrisis de leerkansen van jongeren in kansarme situaties extra hard treft.”
Een vernieuwd Sociaal Contract
De zestien professoren en emeriti stelden een basistekst op waarin twee essentiële ideeën vervat zitten, licht De Wever toe. “Ten eerste zijn wij van mening dat er een vernieuwd Sociaal Contract moet komen. Onze actie is een sterk signaal, maar het is absoluut niet de oplossing. Die moet komen van de overheid; zij moeten gezinnen en kinderen in armoede op een structurele manier ondersteunen. We zeggen niet dat er nieuwe belastingen moeten komen, maar er moet wel nagedacht worden over een herbalancering van de inkomsten en uitgaven in dit land. Ten tweede willen wij ons pleidooi meteen kracht bijzetten met een inzamelingsactie. Uitzonderlijke tijden vragen om uitzonderlijke initiatieven. Wij als professoren zijn financieel niet getroffen; wij worden gewoon doorbetaald. Vandaar is het idee gekomen om 1000 collega’s te zoeken die bereid zijn om een symbolische som van 1000 euro bij te dragen. Een miljoen euro is een druppel op een hete plaat, maar zeker niet betekenisloos.
“Er moet nagedacht worden over een herbalancering van de inkomsten en uitgaven in dit land”
“We voelden echter al snel dat het gevoel van solidariteit door de bredere onderwijswereld werd ondersteund, maar niet iedereen beschikt over het salaris van de gemiddelde ZAP’er (Zelfstandig Academisch Personeel, red.). We hebben dan ook besloten om de actie inclusief te maken voor het volledige hogere onderwijs. Op die manier kan iedereen die de actie een warm hart toedraagt, zijn steentje bijdragen. In dit geval is 1000 euro slechts een symbolisch getal, kleinere giften zijn uiteraard even welkom.”
De daad bij het woord
‘1000x1000’ wil zich met het ingezamelde geld richten op datgene wat hen allemaal aanbelangt: onderwijs. “Om de actie niet te vaag te houden hebben we drie concrete en complementaire projecten van de Koning Boudewijnstichting geselecteerd. Eerst en vooral kozen we voor het Kinderarmoedefonds, een project van de Koning Boudewijnstichting dat steun verleent aan kinderen die in kansarmoede opgroeien. Dat gaat om zo’n 130.000 kinderen, een op zeven kinderen in Vlaanderen. We vrezen echter dat die groep nog een stuk zal uitbreiden als gevolg van de coronacrisis. Het tweede initiatief is Boost for Talents, een organisatie die zich toespitst op het ondersteunen en motiveren van beloftevolle en ambitieuze jongeren. Door een coachingproject helpen ze kansarme jongeren om bepaalde obstakels in hun leven te overwinnen, waar ze zonder externe hulp moeilijk overheen zouden geraken. Ten slotte zetten we ons in voor Kleine Kinderen, Grote Kansen, een platform dat kleuterbegeleiders of onderwijzers begeleidt om signalen van kansarmoede en uitsluiting te leren herkennen en ermee te leren omgaan.”
De coronacrisis als katalysator
Eerder dit jaar brak De Wever in het televisieprogramma Winteruur al een lans voor meer gelijkheid in België. COVID-19 heeft de pijnpunten van ongelijkheid in zijn eigen omgeving, het onderwijs, blootgelegd. “Ik zie vooral in het secundair onderwijs problemen ontstaan. Mijn vrouw is bibliothecaris in de bib van Deurne-Noord: een heel arme buurt. Zij ziet hoe die bibliotheek absoluut noodzakelijk is voor kinderen om op een normale manier hun schoolwerk te kunnen maken. Die bib sluiten, zou voor die jongeren echt rampzalig zijn.”
“Het is een inspanning die we allemaal samen moeten leveren”
“Het universitair onderwijs is een relatief bevoorrechte groep, wat niet betekent dat er geen problemen zijn. Universiteiten en hogescholen leveren veel inspanningen om over te schakelen naar online fora, maar toch blijven er verschillende flessenhalzen bestaan, waaraan jongeren in kansarme situaties vaak ten prooi vallen. Denk maar aan het ontbreken van een solide internetverbinding, een laptop of zelfs van een rustige studieruimte. Universiteiten en hogescholen moeten maatregelen blijven nemen zodat er zo min mogelijk studenten uit de boot vallen. Het is niet de verantwoordelijkheid van de overheid of de onderwijsinstellingen alleen; het is een inspanning die we allemaal samen moeten leveren. Het is een probleem dat structureel aangepakt moet worden.”
De plicht van de prof?
Volgens De Wever brengt een positie als academicus een zekere maatschappelijke verantwoordelijkheid met zich mee, een gevoel dat blijkbaar door veel academici gedeeld wordt. Inmiddels hebben bijna 1000 mensen hun schouders onder de actie gezet. De Wever is hoopvol en verklaart: “Als 1000 mensen uit het hoger onderwijs aangeven dat deze actie nodig is, heb je een politiek signaal van formaat en dat is altijd de voornaamste reden van de actie geweest.” De Wever is dan ook opgetogen dat een aantal academische zwaargewichten zich achter het initiatief geschaard hebben. “De rectoren van de Vlaamse universiteiten, voormalig rector Anne De Paepe en vicerector Freddy Mortier, onderwijsspecialisten als Piet Van Avermaet, Mieke van Houtte en Pedro De Bruyckere en mensen als Hendrik Vos en Erika Vlieghe gaven al hun steun aan 1000x1000. Dat zijn toch heel wat invloedrijke en gekwalificeerde personen. We hopen dat er naar hen geluisterd wordt.”
De Wever roept zijn collega’s op om de actie te steunen. “Als je je in onze woorden kan vinden, teken onze oproep. Als je in staat bent om financieel iets bij te dragen, kan je nog steeds een storting doen.” Ook studenten kunnen volgens hem bijdragen aan een betere toekomst. “Wees solidair, kijk rond. Zijn er medestudenten die het moeilijk hebben, laat ze dan niet alleen. Draag zorg voor je eigen netwerk opdat niemand achtergelaten zou worden.”