“Als je mensen zoals mij uitsluit, praten enkel de nazi’s er nog over”

De lez­ing vond plaats in audi­to­ri­um Quetelet voor ongeveer 150 mensen. Een groot deel daar­van waren leden van het KVHV zelf. De zaal was voor de helft gevuld.

De lez­ing begon vroeger dan op sociale media gecom­mu­niceerd was, om 19u24. Een hal­fu­ur voor aan­vang was het tegen­protest van de werk­groep ‘Stu­dents Against Cof­nas’ ges­tart aan de Bland­i­jn. De demon­stran­ten die rond 19u25 arriveer­den, wer­den de toe­gang tot de zaal geweigerd. Dit lei­d­de tot oproer in de zaal. Toen een van de aan­wezi­gen haar onge­noe­gen uitte over het gebeuren, werd er al snel ‘Linkse rat­ten, rol uw mat­ten’ ges­can­deerd. De prae­ses van het KVHV reageerde laconiek dat die leuze “voor nu nog niet was”. 

Een aan­wezige medew­erk­er van de fac­ul­teit Let­teren en Wijs­begeerte stond bij de secu­ri­ty ter­wi­jl de stu­den­ten aan de deur wer­den tegenge­houden en getu­igt: “Om vijf voor half acht begon de lez­ing, te vroeg. Buiten ston­den mensen, waaron­der onze stu­den­ten, die niet wer­den toege­lat­en door de secu­ri­ty. Die zei­den dat de lez­ing al begonnen was. Dit klopte niet, het star­tu­ur was lat­er. Daarop zei­den ze dat ze han­delden op bev­el van de organ­isatie. Een aan­tal andere mensen mocht wel gewoon bin­nen – wellicht omdat ze er anders uitza­gen dan de demon­stran­ten.” Het KVHV beweerde daar­ente­gen dat de deuren dicht moesten bli­jven van de secu­ri­ty. De verk­larin­gen van de verenig­ing en de aan­wezi­gen lopen dus uiteen. De stu­den­ten die niet bin­nen mocht­en, vol­gden de lez­ing vanachter het raam.

“Het is een gevaar­lijk prece­dent dat poli­tie de toe­gang op cam­pus mag weigeren” – stu­den­ten die niet bin­nen mocht­en tij­dens de Cof­nas-lez­ing 

De uit­sluit­ing vond niet enkel plaats aan de ingang van het audi­to­ri­um: een ander deel van de demon­stran­ten werd ook al aan de ingang van cam­pus Tweek­erken tegenge­houden door de poli­tie. De demon­stran­ten zelf rea­geren mis­noegd op wat er gebeurd is: “Ondanks dat we op tijd aan­wezig waren, werd ons de door­gang res­olu­ut geweigerd door de secu­ri­ty en poli­tie. Nie­mand zou meer bin­nen mogen, behalve de organ­isatoren (het KVHV, red.) zelf. Het zoge­naamde ‘kri­tisch bevra­gen van ideeën’ werd dus zon­der meer geweigerd. Het is een gevaar­lijk prece­dent dat poli­tie de toe­gang op cam­pus mag weigeren.”

‘The Logic of Wokism’

Cof­nas gaf zijn lez­ing de titel ‘The Log­ic of Wok­ism’, maar dat was niet het hoof­don­der­w­erp. Het groot­ste deel van de lez­ing, die ruim ander­half uur duurde, spendeerde hij met een besprek­ing van zijn con­tro­ver­siële rassen­the­o­rie. De Amerikaan begon met een ver­wi­jt naar de Antwerpse jurist Pierre Thiri­ar. Vol­gens hem is Cof­nas’ dis­cours mogelijk straf­baar onder de Bel­gis­che Antiracis­mewet, maar Cof­nas zelf lachte deze beschuldigin­gen weg. 

In de ogen van Cof­nas is de kri­tiek op zijn gedachte­goed het gevolg van woke en poli­tieke cor­rec­theid. Vol­gens hem vin­dt woke zijn oor­sprong in de zoge­naamde equal­i­ty the­sis uit het lib­er­al­isme, het idee dat er geen soci­aal rel­e­vante ver­schillen zijn tussen groepen mensen. Werel­door­log II en nazisme zijn vol­gens Cof­nas “the great event in which the taboo was solid­i­fied” tegen­over rassenon­der­zoek, dat vol­gens hem toen wel pseudoweten­schap­pelijk en ide­ol­o­gisch was, maar nu niet: “To sug­gest that Nazism has any­thing to do with the sci­en­tif­ic study of race is a false claim.”

Witte Amerika­nen zouden sinds de jaren 70 “con­se­quent 15 IQ-pun­ten hoger scoren” dan Afro-Amerika­nen

Ver­vol­gens begon Cof­nas over cen­su­ur. Aan de hand van citat­en van onder andere Jared Dia­mond en Noam Chom­sky probeerde hij aan te tonen dat aca­d­e­mi­ci het onder­w­erp van rassen­weten­schap liev­er uit de weg gaan uit vrees voor “ongewen­ste resul­tat­en”. Cof­nas noemde dit “the noble lie”: een leu­gen die je vertelt omdat mensen de waarheid niet aankun­nen. Daar­na ging hij over op zijn omstre­den rassen­re­al­isme. 

Er zijn namelijk inher­ente ver­schillen tussen rassen, stelde Cof­nas. Ter onder­s­te­un­ing van deze stelling haalde hij ver­schillen in hersen­g­rootte en hersen­struc­tu­ur aan. Hier­voor ver­wees hij onder meer naar evo­lu­tion­aire ver­schillen door andere lev­en­som­standighe­den in con­ti­nen­ten, maar ook naar “the black/white IQ-gap in the Unit­ed States.” Witte Amerika­nen zouden sinds de jaren 70 “con­se­quent 15 IQ-pun­ten hoger scoren” dan Afro-Amerika­nen. De zelfverk­laarde rassen­re­al­ist gebruik­te dit voor­beeld onder meer als basis om te beto­gen dat witte mensen gemid­deld intel­li­gen­ter zijn dan hun zwarte mede­burg­ers. 

Tij­dens de lez­ing kwa­men er regel­matig kri­tis­che onder­brekin­gen vanu­it de zaal, waar Cof­nas meestal aarze­lend en soms defen­sief antwo­ord op gaf. Toen vanu­it het pub­liek bijvoor­beeld een kri­tis­che vraag kwam op de respon­s­graad van een expert sur­vey over IQ-ver­schillen, wist hij daar weinig over­tu­igend op te rea­geren. Nadi­en was er ruimte voor vra­gen, maar aan­wezi­gen die in dis­cussie probeer­den te gaan, wer­den soms weggewuifd. Aan het einde van het vra­gen­rond­je verdedigde Cof­nas zijn onder­zoek op een bij­zon­dere manier. Als hij het niet zou aan­halen, zou het debat mis­bruikt wor­den door extreem­rechts. “If you shut out peo­ple like me, the only peo­ple who are gonna talk about it are the Nazis”, klonk het op een bepaald punt. Die trend is in Ameri­ka vol­gens hem al aan de gang. “The right wing in the Unit­ed States has become much more open­ly racist, in a bad way.”

“I know these ideas are very new to peo­ple, so it might take time for them to absorb it”- Nathan Cof­nas

Scham­per vroeg Cof­nas na de lez­ing om een reac­tie op de veront­waardig­ing bin­nen de UGent rond zijn aanstelling. “I know these ideas are very new to peo­ple, so it might take time for them to absorb it. I hope peo­ple find it inter­est­ing.” 

Praeses KVHV: “Alles vlot verlopen”

Terug­b­likkend stelt Jonathan Goossens, prae­ses van het KVHV,  dat de lez­ing suc­cesvoller ver­liep dan verwacht. “We had­den gerek­end op heel wat tumult in de zaal, maar dankz­ij een goede samen­werk­ing met de secu­ri­ty is alles vlot ver­lopen.”

De aankondig­ing van Cof­nas’ lez­ing ver­wees naar het doel van een open en vrij acad­emisch debat. “Ik denk dat we daar goed in ges­laagd zijn”, aldus de prae­ses, die verder benadruk­te dat er zoveel mogelijk aan­dacht was om kri­tis­che stem­men aan het woord te lat­en. “Wij wilden echt een debat, en ik denk dat we daarin ges­laagd zijn.”

Over de kri­tis­che stem­men die door de “goede samen­werk­ing met de secu­ri­ty” niet bin­nen zijn ger­aakt, stelde Goossens dat “er meer geschree­uw in de zaal was geweest indi­en zij bin­nen zouden zijn gelat­en.” Over de inhoud van de lez­ing wilde de prae­ses van het KVHV geen uit­sprak­en doen. “Ik ben een bestu­urskundi­ge”, stelde hij. “Ik weet absolu­ut niets van genen of biolo­gie.”

Dat het laat­ste woord over Cof­nas aan de UGent nog niet gevallen is, staat als een paal boven water. Van­daag nog pub­liceerde de fac­ul­teit Psy­cholo­gie en Ped­a­gogis­che Weten­schap­pen een antiracis­mev­erk­lar­ing richt­ing stu­den­ten en per­son­eel. Ook werd de aanstelling van Cof­nas “uitvo­erig bespro­ken op de Raad van Bestu­ur”, aldus de UGent in een reac­tie naar Scham­per. Het is nog niet duidelijk wat daar uit is voort­gekomen.